herb powiatuPowiat Chojnicki

Rozwiń MapęRozwiń mapę

Informacje ogólne

Nazwa powiatu

Chojnicki

Obszar (km²)

1 364,21

Liczba mieszkańców

94 698

porównaj z
Nazwy gmin wchodzących w skład powiatu oraz liczba mieszkańców
  • Gmina Chojnice - 17 805
  • Miasto Chojnice - 39 212
  • Gmina Brusy - 14 122
  • Gmina Czersk - 21 232
  • Gmina Konarzyny - 2 327 
Liczba mieszkańców w wieku przedprodukcyjnym 0-18 lat

21 451, 23%

porównaj z
Liczba mieszkańców w wieku produkcyjnym

62 705, 66%

porównaj z
Liczba mieszkańców w wieku poprodukcyjnym

10 895, około 11% 

porównaj z
Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych sektora publicznego

221 

porównaj z
Liczba zarejestrowanych podmiotów gospodarczych sektora prywatnego

8 897 

porównaj z
Liczba rolników

2 849 (na podstawie wniosków złożonych do Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa) 

porównaj z
Liczba bezrobotnych

7585

porównaj z
Dostęp do Internetu - % społeczeństwa powiatu mający dostęp do Internetu

65 % 

Budżet

Dochody ogółem: 98 311 318 zł,
 

porównaj z
Aktualne władze powiatu
  • Starosta: Stanisław Skaja
  • Przewodniczący Rady Powiatu: Robert Skórczewski 

Zagospodarowanie terenu

Tereny zabudowane

4570 ha, 3,50 %
w tym tereny:

  • mieszkalne 1065 ha
  • przemysłowe 256 ha
  • inne 3291 ha 
porównaj z
Lasy

71 855 ha, 52,7%
w tym:

• lasy państwowe 60 666 ha

• lasy prywatne 11 189 ha

• lasy komunalne brak 

porównaj z
Użytki rolne

50 260 ha, 36,90 

porównaj z
Nieużytki

2 395 ha, 1,8 %

porównaj z
Wody

6420 ha, 4,70 

porównaj z
Inne

922 ha,  0,7 %
 

porównaj z

Zaopatrzenie w wodę

Roczne zużycie wody w powiecie (m³/r)

ogółem: 3 645 713

  • cele komunalne - brak danych z powiatu
  • rolnictwo i leśnictwo - brak danych 
  • przemysł - brak danych z powiatu

w tym:

Gmina Chojnice

  • ogółem 881 608

Gmina Brusy

  • ogółem 462 537,8

Gmina Czersk

  • ogółem 520 609

Gmina Konarzyny

  • ogółem 90 029

Miasto Chojnice

  • ogółem 1 690 587,5
porównaj z
Źródła zaopatrywania w wodę w gminach %, ilości ogólnego zużycia wyrażonego w m3/rok w przypadku braku danych % mieszkańców korzystających z tych źródeł

ujęcie komunalne – wody powierzchniowe - brak
ujęcie komunalne – wody podziemne:

  • Gmina Konarzyny - 93%
  • Gmina Czersk - 94%,
  • Gmina Brusy - 100%,
  • Gmina Chojnice - 100%,
  • Miasto Chojnice - 100%

studnie indywidualne - pozostałe
ujęcia przemysłowe – wody poziemne - brak danych
ujęcia przemysłowe – wody powierzchniowe brak 

Zużycie wody średnio [dm3/mieszkańca/doba]

Średnio w powiecie 105

porównaj z
Średnie dobowe zużycie wody [m³/dobę]

Ogółem w powiecie 9 988

porównaj z
Stopień zwodociągowania w powiecie [%] - ilość mieszkańców korzystających z wodociągu do ilości mieszkańców ogółem

97,6  

92 373 stałych mieszkańców powiatu Chojnickiego (97%) korzysta z wody z urządzeń wodociągowych nadzorowanych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach.

Cena wody dostarczanej z ujęć komunalnych w gminach zł/m³
  • Gmina Czersk: 1,93 zł; 
  • Gmina Chojnice: 3,07 zł; 
  • Gmina Brusy: 2,17 zł;
  • Gmina Konarzyny: 2,16 zł;
  • Miasto Chojnice: 2,40 zł; 
Jakość wody pitnej - [% wody spełniającej normy] w zakresie
  • parametry bakteriologiczne 100%, 
  • fizykochemiczne 100%

Miasto Chojnice – brak danych 

Firmy odpowiedzialne za dostawę wody, w jakim % zaopatrują gminę, powiat

 

Brak danych z powiatu za rok 2012, niżej podano dane z 2011 r.

Zakład/Firma

Gmina

Wielkość produkcji [m3/d]

% zaopatrzenia gminy

Zakład Usług Komunalnych
Sp. z o. o. Czersk

Czersk

1509

84

Gminny Zakład Gospodarki Komunalnej w Chojnicach

Chojnice

2415

98

Zakład Gospodarki Komunalnej w Brusach

Brusy

1836

93

Gminny Zakład Gospodarki Komunalnej w Konarzynach

Konarzyny

271

90

Miejskie Wodociągi Sp. z o.o.

Miasto Chojnce

5135

100

Razem: 11 166

 

Ścieki

Ilość rocznie wytwarzanych ścieków w powiecie (m³/r)

Ogółem w powiecie  3 407 652

  • Gmina Konarzyny - 79 302
  • Gmina Chojnice - 523 991
  • Miasto Chojnice - 1 557 751
  • Gmina Brusy - 311 867
  • Gmina Czersk - 93 4741

 

porównaj z
Oczyszczalnie komunalne

Brak danych z powiatu za rok 2012, niżej podano dane z 2011 roku. 

MIASTO CHOJNICE

  • Oczyszczalnia miejska w Chojnicach (ul. Igielska 15) 
    • przepustowość 17062 m3/d , obciążenie 59840 RLM ,
    • rzeczywista ilość oczyszczonych ścieków 6009 m3/d
    • % oczyszczonych ścieków w powiecie 64,16
    • oczyszczanie mechaniczne , biologiczne i chemiczne ( strącanie fosforu preparatem PIX ) , - TAK, (w 2011 roku nie stosowano PIX-u)
    • procent redukcji : BZT5 - 99 % , CHZT - 96 % , Zaw. og. 97,5%, , N og. 89,5% , P og. 93,7% .
    • Oczyszczalnię obsługuje mieszkańców miasta Chojnice i większość mieszkańców gminy Chojnice
    • Procent mieszkańców podłączonych do oczyszczalni - 100 %. - mieszkańców Chojnic, 84 % mieszkańców gminy Chojnice.
    • ilość wytworzonych osadów 1095 t.s.m/rok
    • Sposób wykorzystania osadów : : kompostowanie – produkcja nawozu organicznego  
    • Odbiornik ścieków z oczyszczalni Struga Jarcewska - zlewnia J. Charzykowskiego.

GMINA CHOJNICE

  • Oczyszczalnia w Swornegaciach 
    • przepustowość 560 m3/d , obciążenie 4000 RLM ,
    • rzeczywista ilość oczyszczonych ścieków średnio 163 m3/d
    • oczyszczanie mechaniczno - biologiczne ,
    • procent redukcji , BZT5 70-90%, ChZT75%, Zaw.og., 
    • Oczyszczalnię obsługuje mieszkańców gminy Chojnice (północna część) , miejscowości Małe Swornegacie , Swornegacie.
    • Ilość wytworzonych osadów - brak danych.
    • Odbiornikiem ścieków jest rzeka Brda.
    • Oczyszczalnię obsługuje Gminny Zakład Gospodarki Komunalnej w Chojnicach

GMINA KONARZYNY

  • Oczyszczalnia w Konarzynach
    • zamknięta
  • Oczyszczalnia w Zielonej Hucie
    • Mechaniczno-biologiczna, przepustowość 260 m3/d %
    • procent redukcji ładunku –BZT5 – 4,85 % , ChZT – 49,25 % , zaw. og ok. 4,57 % , Nog.bd, Pog. bd.
    • ilość wytworzonych osadów 17,42t.s.m/rok – składowanie

GMINA BRUSY

  • Oczyszczalnia ścieków, ul. Świętopełka 20 
    • mechaniczno - biologiczna o przepustowości 1300 m3/d i obciążeniu 5417 RLM ,
    • ilość odbieranych ścieków 552m3/d
    • procent redukcji BZT5 96 % , ChZT - 91 % , zaw.og. - 92 % , N og. - bd, Pog- 
    • oczyszczalnia obsługuje mieszkańców miasta Brusy i mieszkańców gminy Brusy.
    • Ilość wytworzonych osadów - 34 t.s.m/rok - składowanie.
    • Odbiornikiem ścieków jest rzeka Niechwaszcz - dopływ rzeki Wdy.
    • Oczyszczalnię obsługuje Gminny Zakład Gospodarki Komunalnej w Brusach.

GMINA CZERSK

  • Oczyszczalnia w Czersku, ul. Kilińskiego, 
    • oczyszczalnię obsługuje Zakład Usług Komunalnych Sp.zo.o.. w Czersku.
    • mechaniczno - biologiczna o przepustowości 3438 m3/d i obciążeniu od 29667 RLM ,
    • ilość odbieranych ścieków – 2292 m3/d
    • procent redukcji BZT5 98, 95% , CHZT – 96,54 % , zaw. og. , 99 % , N og 92,39 % , P og. 96,68 %.
    • oczyszczalnia obsługuje mieszkańców miasta Czersk. 
    • ilość osadów – 149,70 t.s.m/rok - składowane.
    • odbiornikiem oczyszczonych ścieków jest Czerska Struga - dopływ Brdy
  • Oczyszczalnia w Rytlu
    • Oczyszczalnię obsługuje Zakład Usług Komunalnych Sp. zo.o.. w Czersku
    • mechaniczno - biologiczna
    • o przepustowości 575 m3/d , obciążeniu 5750 RLM ,
    • ilość odbieranych ścieków - 268 m3/d
    • procent redukcji BZT5 98,09 % , CHZT – 94,09 % , Zaw. og. 84,21 % , N og., P og. 
    • ilość osadów – 144,00 t.s.m/rok - składowane.
    • odbiornikiem oczyszczonych ścieków jest Wielki Kanał Brdy. 
Stopień skanalizowania - % budynków włączonych do kanalizacji do ogólnej liczby budynków mieszkalnych (ilość mieszkańców)
  • Gmina Czersk 78%
  • Konarzyny ok. 76 %
  • Gmina Brusy 69%
  • Miasto Chojnice 100%
  • Gmina Chojnice 52,44%

Stopień skanalizowania w powiecie – 75,1

Opłata za odbiór m³ ścieków (koszt brutto) [zł/m³]
  • Gmina Czersk: 6,20 zł
  • Gmina Chojnice: 5,64 zł
  • Gmina Brusy: 4,63 zł
  • Gmina Konarzyny: 3,78 zł
  • Miasto Chojnice: 4,80 zł; 
Przemysłowe oczyszczalnie ścieków zrzucające oczyszczone ścieki do naturalnych odbiorników

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w Chojnicach, ul. Igielska, 89 - 600 Chojnice

  • Qśrd=670m3/d
  • Przepustowość [m3/doba]: odbiornik Struga Jarcewska
  • Gospodarstwo rolne Ciechocin – mechaniczna, odbiornik – rów melioracyjny w zlewni Strugi Ciechocińskiej
  • Gospodarstwo rolne Ostrowite – mechaniczno-biologiczna, odbiornik rów melioracyjny w zlewni jez. Piastoszyn
  • Gospodarstwo rolne Silno – mechaniczno-biologiczna, odbiornik – Struga Ciechocińska
  • Gorzelnie Jeziorkach i Jarcewie – mechaniczne oczyszczalnie ścieków, dla których odbiornika są: Suska Struga, rów melioracyjny w zlewni Suskiej Strugi oraz Struga Jarcewska.

 

Stan wód powierzchniowych

Wody powierzchniowe

naturalne cieki wodne w granicach powiatu

  • rzeka Brda , długość 217 km , ujście do rzeki Wisły ,
  • rzeka Wda , długość 168 km , ujście do rzeki Wisły ,
  • rzeka Chocina , ujście do j. Karsińskiego w zlewni rzeki Brdy ,
  • Czerska Struga , ujście do rzeki Brdy ,
  • Raciążska Struga , ujście do rzeki Brdy ,
  • rzeka Niechwaszcz , ujście do rzeki Wdy ,
  • rzeka Zbrzyca , ujście do jeziora Witoczno w zlewni rzeki Brdy ,
  • rzeka Kłonecznica , ujście do rzeki Zbrzycy ,
  • rzeka Mlusina , ujście do rzeki Zbrzycy ,
  • rzeka Parzenica , ujście do rzeki Niechwaszcz ,
  • Struga Siedmiu Jezior , ujście do jeziora Charzykowskiego w zlewni rzeki Brdy ,
  • Kulawa , ujście do rzeki Zbrzycy ,
  • Orla Struga , ujście do jeziora Łąckiego w zlewni rzeki Brdy ,
  • Struga Czerwonka , ujście do jeziora Charzykowskiego w zlewni rzeki Brdy ,
  • Klaskawska Struga , ujście do Czerskiej Strugi ,
  • Rów Czernicki , ujście do jeziora Dybrzk w zlewni rzeki Brdy

kanały o długości powyżej 2 km

  • nazwa: Wielki Kanał Brdy , ujście- rozlewa się na łąkach ,
  • Kanał Wdy - rozlewa się na łąkach

jeziora powyżej 5 ha: nazwa, powierzchnia, głębokość, przepływowe (tak/nie), kl.cz., rok badań, od roku 2011 stan ekologiczny, stan JCW/rok badań

  • Skąpe - 158,06 ha - 20,1 m - kl. czystości II, 2007/bez klasyfikacji
  • Kły - 18,3 ha - 7,8 m - kl. czystości - brak danych
  • Młosina Mała - 15,6 ha - kl. czystości - brak danych
  • Kały - 6,58 ha - 1,1 m - kl. czystości - brak danych
  • Brzeżno - 35,53 ha - 9,7 m - kl. czystości - brak danych
  • Młosino Duże - 42,67 ha - 22,4 m - brak danych
  • Lesno Górne - 53,41 ha - brak danych - brak danych
  • Gacno Małe - 17,44 ha - 5,5 m - brak danych
  • Ostrowie - Józefowo - 272,27 ha - 43,0 m - klasa czystości I
  • Gacno Wielkie - 13,42 ha - brak danych - brak danych
  • Płęsno - 46,04 ha - 11,0 m – II, 91
  • Nierybno - 10,36 ha - 7,5 m - brak danych
  • Krzywce Wielkie - 28,36 ha - 15,0 m - brak danych
  • Krzywce Małe - 13,35 ha - brak danych - brak danych
  • Zielone - 25,17 ha - brak danych - brak danych
  • Jeleń - 48,12 ha - 10,7 m - klasa czystości I,93
  • Dybrzk - 235,87 ha - 19,0 m - kl. czystości II,II/93,03
  • Kosobudno - 56,07 ha - brak danych - kl. czystości II,II/93,03, st.ek. bardzo dobry/11, b.dobry/dobry/12
  • Łąckie - 155,5 ha -19,0 m - kl. czystości II,II/93,03
  • Płęsno - 92,85 ha - 37,0 m - kl. czystości II,91
  • Gardliczno Duże - 33,36 ha - brak danych - kl. czystości I,96
  • Gardliczno Małe - 13,29 ha - 26,5 m - brak danych
  • Witoczno - 99,28 ha - brak danych - kl. czystości II,II/93,03
  • Nowionek - 10,60 ha - brak danych - brak danych
  • Czarne - 9,19 ha - brak danych - brak danych
  • Zmarłe - 30,92 ha - 19,4 m - kl. czystości II,91
  • Laska - 61,54 ha - 4,6 m - kl. czystości II,II/91,03; st.ekol-um. , st JCW-słaby/zły/12
  • Śluza - 51,18 ha - 6,1 m – II,II/91,03, 
  • Skrzynki Małe -30,76 ha - 8,3 m - brak danych
  • Wieckie - 42,28 ha - 7,9 m - brak danych
  • Łowne Duże - 16,58 ha - brak danych - brak danych
  • Charzykowskie - 1381,09 ha - 30 m - kl. czystości  płd III,II,płn II,II/95,03 , stan ekologiczny III/10, umiar/zły/12
  • Skszynka / Mielnica - 30,07 ha - brak danych - kl. czystości II
  • Karsińskie /Długie - 701,67 ha - 27,1 m - kl. czystości cz.wsch III,II,cz. zach.II,II/92,03
  • Głuche Duże - 39,92 ha - 17,2 m - kl. czystości II,98 , Gmina Chojnice,
  • Głuche Małe - 9,74 ha - 12,9 m - kl. czystości II,98 Gmina Chojnice,
  • Wegner - 10,90 ha - brak danych - brak danych
  • Niedzwiedzie - 30,33 ha - 8,3 m - brak danych
  • Trzemeszno - 189,63 ha - 4,8 – III,II/94,03
  • Czarnogłowie - 15,84 ha - brak danych - brak danych
  • Mętno - 15,44 - brak danych - brak danych
  • Głuche Małe - 17,28 ha - brak danych - kl. czystości II/95, Gmina Brusy
  • Głuche Duże - 45,91 ha - 29,8 - kl. czystości II/95, Gmina Brusy
  • Parzyn - 51,23 ha - 2,0 m - kl. czystości II,97
  • Kruszyńskie - 476,03 ha - 7,0 m – II/2000, umiar/zły/12
  • Somińskie - 364,35 ha - 14,0 m – III/2000
  • Leśno Dolne - 43,35 ha - 8,3 m - brak danych
  • Lichnowskie - 12,04 ha - brak danych - brak danych
  • Ostrowite – 280,7 ha – 43,0 m – I/96, st.ek. bardzo dobry/11, b.dobry/brak oceny/12
  • Śpierewnik - 141,56 ha - 14,0 m - kl. czystości III /90,04
  • Suszek - 11,91 ha - brak danych - brak danych
  • Wysockie - 23,36 ha - brak danych - brak danych
  • Świdno - 20,83 ha - brak danych - brak danych
  • Ostrowite - 41,14 ha - 8,4 m - brak danych
  • Świdno - 20,83 ha - brak danych - brak danych
  • Milachowo - 63,55 ha - brak danych - kl. czystości III, 97
  • Warszyn - 36,42 ha - 4,7 m - brak danych
  • Główka - 9,33 ha - brak danych - brak danych

 

Miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków do wód powierzchniowych - nazwa odbiornika
  • Jarcewska Struga
  • rzeka Brda
  • rzeka Niechwaszcz
  • Czerska Struga
  • Wielki Kanał Brdy 
Monitoring jakości wody

Badania wód powierzchniowych prowadzi WIOŚ w Gdańsku.
Stan wód powierzchniowych wymienionych wyżej - klasa wód wg Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska 25 listopada 1991 Dz. U. Nr 116 poz. 503: według badań prowadzonych przez WIOŚ w Gdańsku do roku 2003 włącznie ( kl I-wody przydatne do zaopatrzenia ludności, kl II-wody przydatne do urządzania kąpielisk, kl III wody dla potrzeb rolnictwa, non-wody pozaklasowe ).
Dla badań wykonanych w r. 2004 i w latach następnych zastosowano klasyfikację w kl I-V wg Rozporządzenia Ministra Środowiska z 11 lutego 2004 Dz. U. Nr 32 poz.284, które obowiązywało do końca r.2004.
Dla badań cieków wodnych z r.2007 i następnych dokonano klasyfikacji na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 sierpnia 2008 w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych Dz.U.162, poz.1008.
W odniesieniu do badań w r. 2010 dokonano klasyfikacji na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 15listopada 2011 w sprawie form i sposobu prowadzenia monitoringu wód Dz.U.258, poz 1550 oraz Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 w sprawie sposobu klasyfikacji stanu jednolitych części wód powierzchniowych Dz.U.258, poz.1045. 

 

Rzeka

Gmina

Punkt kontr./

ost. rok

 

 

Wyniki badań

 

 

Klasyf. og.

 

 

 

km rzeki

badań

BZT5

ChZTCr/OWO

Nog

Pog

St. sanit./St. ekol.

 Og/St. JCW.

 

Brda

Konarzyny

Ciecholewy /166,7

2003

1,8

21,9

1,38

0,15

II

III

      Kopernica /163,2 2008 2,39 5,22* 1,11 0,076 bd bd
      Kopernica /163,2 2009  3,19 7,60  1,140  0,062 
      Kopernica /163,2 2010 2,2 - - 0,07 - -

 

 

Chojnice

Małe Swornegacie / 158,0

2003

2,1

22,7

1,06

0,12

I

non

 

 

Chojnice

Swornegacie / 152,6

2003

1,6

20,6

0,97

0,11

I

II

 

 

Chojnice

pon.jez.Kosobudno / 136,2

2003

2,0

21,7

0,97

0,12

I

II

     

pon.jez.Kosobudno Męcikał / 136,5

2008 2,54 4,36 0,86 0,107 bd bd
     

pon.jez.Kosobudno Męcikał / 136,5

2009  3,05 8,03  0,755  0,069 
     

pon.jez.Kosobudno Męcikał / 136,5

2010 2,15 - - 0,082 - -
      Męcikał / 136,5 2011 2,1 6,0 0,98 0,08 dobry dobry

 

 

Czersk

Rytel / 123,1

2003

2,2

19,6

1,04

0,12

I

II

 

 

Czersk

Rytel/123,1

2005

1,9

16,4

1,04

0,15

II

III

 

 

Czersk

Rytel/123,1

2006

1,9

14,2

0,90

0,12

II

III

   

Czersk

Rytel/123,1

2008 3,18 bd 0,79 0,096 bd bd
     

Rytel/123,1

2009  2,72 8,22  0,973  0,080 

 

Zbrzyca

Brusy

Parzyn / 29,4

2003

3,3

21,8

1,05

0,06

I

III

 

 

Chojnice

pon.uj.Młosiny/25,0

2003

3,0

22,8

0,99

0,06

II

III

 

 

Brusy

Laska,wlot do jez. / 12,6

2003

2,6

20,2

0,98

0,10

I

III

 

 

Chojnice

Swornegacie, wlot do jez. Witoczno / 1,0

2003

2,6

20,5

0,95

0,10

II

non

  Czerwona Struga Chojnice Babilon / 10,0 2008 3,52 bd 1,54 0,093 bd bd
      Babilon / 10,0 2009  3,61 10,87  1,358  0,076 

 

Czerwona Struga

Chojnice

Kopernica -uj.do jez.Charzykowskiego /  1,4

2003

2,4

24,6

1,60

0,15

II

II

 

Jarcewska Struga

Chojnice

uj.do jez.Charzykowskiego /  0,5

2003

10,3

46,6

7,94

1,15

III

non

Chocina

Chojnice

Chociński Młyn / 7,0

2003

2,2

22,3

1,57

0,17

II

II

  Chojnice

Chociński Młyn / 7,0

2008 2,41 bd 1,73 0,101 bd bd
   

Chociński Młyn / 7,0

2009  3,27 8,42  1,193  0,080 
   

Chociński Młyn / 7,0

2010 2,33 6,08 1,990 0,120 III -

Kulawa

Chojnice

uj.do Zbrzycy / 0,75

2003

1,7

19,7

0,49

0,10

II

II

Kłonecznica

Brusy

pon.miejsc.Laska

2003

2,7

23,0

1,19

0,13

II

II

Niechwaszcz

Brusy

pon.m.Brusy / 35,0

2000

2,4

50,3

1,70

0,32

III

III

 

Czersk

Dębowiec / 11,4

2000

2,2

28,1

1,55

0,21

II

II

*ChZTMn

Od r.2009 OWO zamiast ChZT5, zamiast stanu sanitarnego-stan/potencjał ekologiczny, zamiast klasyfikacji ogólnej-stan JCW (jednolitej części wód), Z-zły, D-dobry stan ekologiczny BD-bardzo dobry, D-dobry, U-umiarkowany, r.2010 st.ekol. III-umiarkowany
Miano: BZT5(mgO2/dm3) , OWO(mgC/ dm3),Nog(mgN/ dm3), Pog(mgP/ dm3). 

 

Stan morskich wód przybrzeżnych - przydatność do kąpieli

nie dotyczy

Zagrożenie powodziowe

typ zagrożenia:

  • wody roztopowe
  • wody opadowe

sposób zabezpieczenia przeciw powodziowego:

  • nie stosuje się 

Kopaliny

Rodzaje kopalin podstawowych

brak

Rodzaje kopalin pospolitych
  • Piaski i żwiry
Złoża kopalin

Brak danych z powiatu. Dane z r.2008

Koncesje wydane przez Marszałka Woj. Pomrskiego

 

Nazwa złoża
Kopalina
Zasoby (tys. t)
Zasoby przemysłowe (tys. t)
Wydobycie roczne (tys. t)
Moszczenica –gm. Chojnice
kruszywa naturalne
1106
105
74
Moszczenica II-gm.Chojnice
kruszywa naturalne
330
278
62
Wojtal II- gm. Czersk
kruszywa naturalne
25
23
54
Chojniczki- gm. Chojnice
kruszywa naturalne
103
103
5

Starosta Chojnicki udzielił koncesji na wydobywanie kopaliny:

  • złoże Moszczenica IV, Gmina Chojnice obszar górniczy o powierzchni – 16.014 m2, teren górniczy o powierzchni – 29.247 m2, udokumentowane zasoby geologiczne bilansowe złoża w kat. C1 wynoszą 179,7 000 ton, zasoby możliwe do wydobycia – 113.600 ton.
  • złoże CHOJNICE,, Gmina Chojnice obszar górniczy o powierzchni – 19.499,77 m2, teren górniczy o powierzchni – 19.499,77 m2, udokumentowane zasoby geologiczne bilansowe złoża w kat. C1 wynoszą 476.245 ton, zasoby możliwe do wydobycia – 410.969 ton
  • złoże CHOJNICE III, Gmina Chojnice obszar górniczy o powierzchni – 7.314,1 m2, teren górniczy o powierzchni – 8.599,8 m2, udokumentowane zasoby geologiczne bilansowe złoża w kat. C1 wynoszą 87.400 ton, zasoby możliwe do wydobycia – 23.179 ton
  • złoże SŁAWĘCIN, Gmina Chojnice obszar górniczy o powierzchni – 11.681 m2, teren górniczy o powierzchni – 16.046 m2, udokumentowane zasoby geologiczne bilansowe złoża w kat. C1 wynoszą 208.009 ton
  • złoże Pustki , Gmina Czersk obszar górniczy i teren  o powierzchni 19251m2, udokumentowane zasoby geologiczne bilansowe złoża kat. C1  wynoszą 419 633ton

Złoża „małe”- do 2ha i wydobycia < 20.000m³:

  • Chojnice III Gm.Chojnice
  • Pustki, Gm.Czersk
  • Ostrowie, Gm.Czersk
  • Moszczenia V Gm. Chojnice
  • Sławęcin, Gm. Chojnice
  • Moszczenia IV Gm.Chojnice

Złoża „duże” wydobycia powyżej 20.000m³

  • Chojnice II, Gm.Chojnice
  • Doręgowice, Gm.Chojnice
  • Kłodawa Gm.Chojnice
  • Moszczenia II Gm.Chojnice
  • Moszczenia III Gm.Chojnice
  • Lichnowy Gm.Chojnice
  • Chojniczki Gm.Chojnice
  • Moszczenia IVa Gm.Chojnice 

Transport

Ilość zarejestrowanych
  • pojazdów ciężarowych - 6 208
  • pojazdów osobowych - 44 610
Natężenie ruchu pojazdów na trzech najbardziej ruchliwych ulicach
  • ul. Człuchowska    16384 pojazdów / dobę;    683 pojazdów / h
  • ul. Gdańska    4654 pojazdów / dobę;    200 pojazdów / h
  • ul. Sukienników    10550 pojazdów / dobę;    445 pojazdów / h

 

Rodzaj dostępnego transportu publicznego
  • pociąg
  • autobus 
Uciążliwości związane z komunikacją drogową
  • korki
  • hałas 

Ogrzewanie, zasilanie w energię, stan zanieczyszczenia powietrza

Główne sposoby ogrzewania domów od 1 (najważniejsze) do 6 (najmniej znaczące)

Brak danych z powiatu.

  • indywidualne piece węglowe 1
  • gaz z butli 2
  • gaz z sieci 3
  • olej opałowy 4
  • ciepło z miejskiej sieci 4
  • ogrzewanie geotermalne 6

 

Główne obiekty energetyczne

Brak danych z powiatu za rok 2012.

Dane z r.2008

Miejski Zakład Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. , Chojnice , ul. Ceynowy 15

  • nominalna moc cieplna ciepłowni 34,85 MWt: kocioł WLM 5 o mocy 5,0 MW ( 5,815 MWtopalany miałem węglowym ), 3 kotły WR 5 o mocy 5,0 MW każdy ( 5,815 MWt opalane miałem węglowym), kocioł WR 10 o mocy 10 MW ( 11,63 MWt opalany miałem węglowym ),
  • roczne zużycie paliwa ( miału węglowego ) ca 14884 Mg/a,
  • kotły podłączone do 3 emitorów o wysokości 65,0 m , średnicy 0,80 m ( E – 1 Kocioł WLM 5 i WR – 5 , czas pracy 8760 h/rok ,  E – 2 , 2 kotły WR – 5 , czas pracy 5000 h/rok , E – 3 kocioł WR 10 , czas pracy 5000 h/rok. Emitory 1, 2 i 3 podłączone do odpylaczy bateryjno-cyklonowych o skuteczności odpylania do 85 %.
  • Kotłownia podlega pod standardy emisyjne dla kotłowni o mocy od 5 do 50 MW opalanych węglem kamiennym.

Rindipol S.A. , ul. Przemysłowa 13 , 89 – 620 Chojnice.

  • nominalna moc cieplna 20,06 MWt : kocioł na biomasę typ. 13-16.57000-65000 o mocy  6 , 5 MW ( 7,56 MWt ) JANFORSEN ENERGI SYSTEM AB SZWECJA , 2 kotły opalane olejem opałowym niskosiarkowym WAR – 2 typu HWV – 500 o mocy 5,0 MW każdy ( 6,25 MWt ) FUO RUMIA , 2 kotły wodne WLM – 5 opalane węglem kamiennym o mocy 5 MW ( 5, 819 MWt ) eksploatowane do lutego 2005 r.
  • Kocioł na biomasę podłączony do emitora E – 1 o wysokości 25 m , średnicy 0,80 (czas pracy 8760 h/rok ) , kocioł na olej opałowy HWV – 500 FUO RUMIA podłączony do emitora E-2 o wysokości 25 m , średnicy 0,60 m ( czas pracy 1500 h/rok ) , kocioł na olej opałowy HWV – 500 FUO RUMIA podłączony do emitora E-3 ( czas pracy 1500 h/rok ). Urządzenia ochrony powietrza E-1 elektrofiltr V.A.S. o skuteczności odpylania 92,50 % , emitory E-2 i E-3 brak urządzeń oczyszczających. Kotłownia podlega pod standardy emisyjne dla kotłowni o mocy od 5 MW od 50 MW opalanych biomasą i olejem opałowym.

„Klose” Czerska Fabryka Mebli Sp. z o.o. ul. Szkolna 13

  • ciepłownia na odpady drzewne , kocioł parowy P2 o mocy 2,0 MW ( 3,08 MWt ) oraz 2 kotły E – 125 o mocy 2,0 MW każdy ( 2,86 MWt ) podłączone do emitora E-1 o wysokości 60,5 m ,średnicy 1,25 m Przez 2 miesiące w roku pracują 3 wymienione kotły , przez pozostałe 5 miesięcy sezonu grzewczego 2 kotły E-125 , w sezonie letnim 1 kocioł E-125. Z kotłami współpracują cyklony MGK-20 o sprawności odpylania do 85 %. Kotłownia  podlega obowiązkowi zgłoszenia , natomiast nie jest wymagana decyzja o dopuszczalnej emisji .   

„Floors” Sp. z o.o. ul. 2 lutego 10 , 89 – 632 Brusy

  • kotłownia na rozdrobnione odpady drzewne , kocioł typu CMT/F o mocy grzewczej 2,9 MW oraz 2 kotły Buderus o mocy grzewczej 600 KW każdy opalane olejem opałowym Ekoterm.  Kotłownia ogrzewa zakład Floors Sp. z o.o. , pobliską szkołę podstawową przy ul. Ogrodowej oraz Kaszubskie Osiedle Mieszkaniowe Przedmiotowa instalacja wymaga zgłoszenia. Przedmiotowa ciepłownia zastąpiła kotłownie Gminnego Zakładu Oświaty przy ul. 4 Marca.

Ciepłownia ze spalarnią przy Szpitalu Specjalistycznym im. J.K.  Łukowicza w Chojnicach

  • kotłownia olejowo – gazowa o mocy 6,82 MW wytwarzająca ciepłą wodę dla szpitala i Osiedla Leśnego oraz parę technologiczną dla szpitala – 3 kotły wodne o mocy 1780 KW każdy i 2 kotły parowe o mocy 785 KW każdy opalane gazem lub olejem opałowym , spalarka odpadów SP – 100 L opalana gazem – obecnie nie funkcjonuje.
  • Kotłownia Spółdzielni Mieszkaniowej „Kłos” , Nieżychowice , 89 – 600 Chojnice
  • 2 kotły wodne Rumia o mocy 147 KW każdy oraz kocioł wodny UKS-200 o mocy 200 , KW podłączone do     emitora E-1 o wysokości 26 m i średnicy 0,8 m. Urządzenie odpylające: czopuch o sprawności odpylania 20%

Kotłownia Spółdzielni Mieszkaniowej „Kłos” , Nieżychowice , 89 – 600 Chojnice

  • 2 kotły wodne Rumia o mocy 147 KW każdy oraz kocioł wodny UKS-200 o mocy 200 KW podłączone do emitora E-1 o wysokości 26 m i średnicy 0,8 m. Urządzenie odpylające: czopuch o sprawności odpylania 20%

 

Główne źródła emisji
Powiat Chojnicki 2012
SUMA EMISJI [Mg/r]

Emisja z dużych i średnich źródeł według opłat powyżej 2000 zł

dwutl. siarki
150,96
dwutl. azotu
58,11
tlenek węgla
107,93
dwutl.węgla
31864,38
RAZEM
32371,72
Suma gazów
32331,35
Suma pyłów
40,37
Wielkość rzeczywistej emisji ze źródeł punktowych ogółem

POWIAT CHOJNICKI 2012

Nazwa substancji

Ładunek całkowity [Mg]

Gminna Spółdzielnia "Samopomoc Chłopska", Brusy, 2-go Lutego 7-9, 89-632 Brusy

dwutl. siarki
2,54
tlenek węgla
10,21
dwutl.węgla
453,94
pył
3,17
RAZEM
470,21
Suma gazów
466,92
Suma pyłów
3,29

pyły ze spalania paliw

3,17

Spółdzielnia Inwalidów "RÓWNOŚĆ" Zakład Pracy Chronionej,

Czersk, Pomorska 10, 89-650 Czersk
dwutl. siarki
1,37
tlenek węgla
7,74
dwutl.węgla
344
pył
1,60
RAZEM
355,02
Suma gazów
353,37
Suma pyłów
1,65

pyły ze spalania paliw

1,60
KLOSE Czerska Fabryka Mebli Spółka z o.o.,
Szkolna 13, 89-650 Czersk
ksylen
2,03
toluen
2,22
aceton
4,59
alk.etylowy
0,44
butyloglikol
1,41
izobutyloket
0,42
met.et.keton
1,29
octan butylu
9,44
octan etylu
2,61
metksypropano
1,63
RAZEM
27,83
Suma gazów
27,69

Zakład Budowy Maszyn "ZREMB - Chojnice" S.A., Chojnice, Przemysłowa 15, 89-600 Chojnice

dwutl. azotu
2,87
tlenek węgla
0,54
subst. org.
11,57
p.pozostałe
6,41
RAZEM
21,44
Suma gazów
14,99
Suma pyłów
6,44

Miejski Zakład Energetyki Cieplnej sp. z o.o., Ceynowy  15, 89-604 Chojnice

dwutl. siarki
134,85
dwutl. azotu
43,63
tlenek węgla
40,22
dwutl.węgla
27999,01
pył
11,58
sadza
0,83
RAZEM
28230,16
Suma gazów
28217,74
Suma pyłów
12,41

COMPTE FOR TECH sp. z o.o. , Chojnice, Świętopełka 10F, 89-600 Chojnice

ksylen
4,87
alk.butylowy
0,91
nafta,solwent
0,95
RAZEM
7,06
Suma gazów
6,83

Spółdzielnia Mieszkaniowa "KŁOS", Nieżychowice 15, Nieżychowice 15,

89-600 Chojnice
dwutl. siarki
1,81
tlenek węgla
9,69
dwutl.węgla
431
pył
3,85
RAZEM
446,73
Suma gazów
442,73
Suma pyłów
4,00

pyły ze spalania paliw

3,85

Polcom Collection Gabriela Słomińska,

Topole 68, 89-600 Chojnice
chlor.etylenu
0,48
ksylen
0,92
alk.etylowy
1,488
etylobenzen
0,49
w.arom.inne
1,04
RAZEM
5,54
Suma gazów
5,54
CREMO POL spółka z o.o.,
Chojnice, Przemysłowa 12, 89-620 Chojnice
styren
5,95
aceton
4,70
RAZEM
10,66
Suma gazów
10,66

Spółdzielnia Mieszkaniowa Własnościowo - Lokatorska "ORION" w Ogorzelinach, Ogorzeliny, Osiedle Słoneczne  10, 89-665 Ogorzeliny

dwutl. siarki
1,34
tlenek węgla
7,55
dwutl.węgla
335,88
pył
1,74
RAZEM
346,75
Suma gazów
344,95
Suma pyłów
1,80

pyły ze spalania paliw

1,74
SEKO  S.A.,
Zakładowa 3, 89-620 Chojnice
toluen
0,69
aceton
0,42
butan
5,74
izobutan
2,71
kwas octowy
7,29
octan etylu
1,12
RAZEM
18,52
Suma gazów
18,52
MEBLIK sp.z o.o.,

Topole 42, Topole 42, 89-620 Chojnice

ksylen
0,51
aceton
1,97
octan butylu
0,50
RAZEM
3,27
Suma gazów
3,27

POLIPOL MEBLE Sp. z o.o.,

Zakładowa 1, 89-604 Chojnice

w.alif.do C12
2,32
węglow.aroma
0,80
alk.alifatycz
1,03
ketony inne
1,45
RAZEM
5,61
Suma gazów
5,61
Rindipol S.A., Przemysłowa 4, 89-620 Chojnice
dwutl. siarki
2,06
dwutl. azotu
8,47
tlenek węgla
2,02
dwutl.węgla
470,99
pył
0,51
p.ze spal.pal
0,86
RAZEM
484,92
Suma gazów
483,55
Suma pyłów
1,37

pyły ze spalania paliw

1,37

Spółdzielnia Mieszkaniowa "Jedność" w Silnie,

Silno, Główna 4/20, 89-620 Chojnice
dwutl. siarki
1,58
tlenek węgla
8,92
dwutl.węgla
396,49
pył
3,64
RAZEM
410,98
Suma gazów
407,19
Suma pyłów
3,78

pyły ze spalania paliw

3,64

CORSIVA  YACHTING   ARTUR  GRUGEL, Ciechocin   1, Ciechocin   1, 89-620 CHOJNICE

styren
7,54
aceton
1,03
RAZEM
8,58
Suma gazów
8,58

Przedsiębiorstwo Produkcyjno - Handlowe Gorzelnia Rolnicza S.C.  R.Stelmaszyk,I.Stelmaszyk, Jeziorki 9 ,

 89-641 Nowa Cerkiew

dwutl. siarki
5,29
dwutl. azotu
0,82
tlenek węgla
4,65
dwutl.węgla
207
pył
1,40
RAZEM
219,20
Suma gazów
217,78
Suma pyłów
1,41

pyły ze spalania paliw

1,40
CMT Chojnice Sp. z o.o.,

Zakładowa  6, 89-600 Chojnice

ksylen
0,93
alk.butylowy
0,52
alk.etylowy
0,59
octan butylu
3,85
octan metylu
0,98
o-ksylen
1,35
RAZEM
9,06
Suma gazów
8,98
FLOORS Spółka z o.o.,
Ogrodowa 5, 89-632 Brusy
dwutl. azotu
0,95
tlenek węgla
15,67
dwutl.węgla
1205,65
RAZEM
1223,06
Suma gazów
1222,80
Monitoring zanieczyszczeń powietrza

Klasy stref oraz odpowiadające im wymagane działania

Poziom stężeń
Klasa
strefy
Wymagane działania
Nie przekracza poziomu dopuszczalnego* 
A
- utrzymanie stężęń zanieczyszczenia poniżej poziomu
dopuszczalnego oraz próba utrzymania najlepszej jakości
powietrza zgodnej ze zrównoważonym rozwojem 
Mieści się pomiędzy poziomem dopuszczalnym
a poziomem dopuszczalnym powiększonym
o margines tolerancji
 
B*
- określenie obszarów przekroczeń poziomu dopuszczalnego,
- określenie przyczyn przekroczenia poziomu dopuszczalnego
substancji w powietrzu, podjęcie działań w celu zmniejszenia 
emisji substancji 
Przekracza poziom dopuszczalny powiększony
o margines tolerancji 
C
- określenie obszarów przekroczeń poziomu dopuszczalnego,
powiększonego o margines tolerancji
- opracowanie programu ochrony powietrza POP w celu
osiągnięcia poziomu dopuszczalnego w wyznaczonym
terminie

*od 1.01.2010 dotyczy tylko pyłu PM2,5

Kryteria stosowane w rocznej ocenie powietrza i związane z nimi klasy stref dla poszczególnych zanieczyszczeń

Ochrona zdrowia: SO2, NO2, CO, C6H6, PM10, Pb, As, Cd, Ni, BaP, O3   

Zanieczyszczenie Obszar Normowany poziom Czas uśredniania Klasa A Klasa C
Dwutlenek siarki zwykły dopuszczalny 1-godz. nie więcej niż 24 przypadki przekroczenia poziomu 350 µg/m³ więcej niż 24 przypadki przekroczenia poziomu 350 µg/m³
uzdrowisko 24-godz. nie więcej niż 3 przypadki przekroczenia poziomu 125 µg/m³ więcej niż 3 przypadki przekroczenia poziomu 125 µg/m³
1-godz. poziom nie większy niż 350 µg/m³ poziom przekraczający 350 µg/m³
24 godz. poziom nie większy niż 125 µg/m³ poziom przekraczający 125 µg/m³
Dwutlenek azotu zwykły dopuszczalny 1-godz. nie więcej niż 18 przypadków przekroczenia poziomu 200 µg/m³ więcej niż 18 przypadków przekroczenia poziomu 200 µg/m³
rok poziom nie większy niż 40 µg/m³ poziom przekraczający 40 µg/m³
uzdrowisko 1 godz poziom nie większy niż 200 µg/m³ poziom przekraczający 200 µg/m³
rok poziom nie większy niż 35 µg/m³ poziom przekraczający 35 µg/m³
Tlenek węgla zwykły dopuszczalny 8-godz. poziom nie większy niż 10 000 µg/m³ poziom przekraczający 10 000 µg/m³
uzdrowisko 8-godz poziom nie większy niż 5 000 µg/m³ poziom przekraczający 5 000 µg/m³
Benzen zwykły dopuszczalny rok poziom nie większy niż 5 µg/m³ poziom przekraczający 5 µg/m³
uzdrowisko rok poziom nie większy niż 4 µg/m³ poziom przekraczający 4 µg/m³
Pył zawieszony PM10 zwykły, uzdrowisko doposzczalny 24-godz. nie więcej niż 35 przypadków przekroczenia poziomu 50 µg/m³ więcej niż 35 przypadków przekroczenia poziomu 50µg/m³
rok poziom nie większy niż 40 µg/m³ poziom przekraczający 40 µg/m³
Ołów zwykły, uzdrowisko dopuszczalny rok poziom nie większy niż 0,5 µg/m³ poziom przekraczający 0,5 µg/m³
Arsen zwykły, uzdrowisko docelowy rok poziom nie większy niż 6 ng/m³ poziom przekraczający 6 ng/m³
Kadm zwykły, uzdrowisko docelowy rok poziom nie większy niż 5 ng/m³ poziom przekraczający 5 ng/m³
Nikiel zwykły, uzdrowisko docelowy rok poziom nie większy niż 20 ng/m³ poziom przekraczający 20 ng/m³
Benzo(a)piren zwykły, uzdrowisko docelowy rok poziom nie większy niż 1 ng/m³ poziom przekraczający 1 ng/m³

 Ochrona zdrowia: pył M2,5

Zanieczyszczenie
Normowany poziom
Czas uśredniania
Klasa A
Klasa B
Klasa C
Pył PM2,5
dopuszczalny
rok
poziom nie większy niż25 µg/m3
poziom przekracza25 µg/m3 nie jest większy niż 27 µg/m3
poziom przekraczający27 µg/m3
03-poziom celu długoterminowego, ochrona zdrowia
Zanieczyszczenie
Obszar
Czas uzdatniania
Klasa D1
Klasa D2
Ozon
zwykły uzdrowisko
8-godz
poziom większy niż120 µg/m3
poziom przekraczający 120µg/m3
Ochrona roślin SO2, NOx i O3
Zanieczyszczenie
Normowany poziom
Czas uzdatniania
Klasa D1
Klasa D2
Dwutlenek siarki
dopuszczalny
rok kalendarzowy
poziom nie większy niż 20 µg/m3
poziom przekraczający 20µg/m3
pora zimowa (okres od 01.X do 31 III)
poziom nie większy niż 20 µg/m3
poziom przekraczający 20µg/m3
Tlenki azotu
dopuszczalny
rok kalendarzowy
poziom nie większy niż 30 µg/m3
poziom przekraczający 30µg/m3
Ozon (wyrażony jako AOT 40)
docelowy
pora zimowa (okres od 01.X do 31 III)
poziom nie większy niż 18000µg/m3*h (średnio dla ostatnich 5 lat)
poziom przekraczający18000 µg/m3*h (średnio dla ostatnich 5 lat)
03-poziom celu długoterminowego, ochrona roślin
 
Zanieczyszczenie
Czas uśredniania
Klasa D1
Klasa D2
Ozon (wyrażony jako AOT 40)
okres wegetacyjny (IV-31 VII)
poziom nie większy niż 6000 µg/m3
poziom przekraczający 6000µg/m(średnio dla ostatnich 5 lat)

 Zestawienie wyników pomiarowych z roku 2011

Czynnik Pomiar Stacja Średnia Max Pokr. Częst. Przekr. Klasa
a 24 1
 NO2 pasywny Chojnice, ul. Bytowska  9,7  18,3(m)  100       
  pasywny  Konarzyny  5,8  9,9 (m)  100       
    Czersk, ul. Szkolna  8,4  13,4(m)  100       
    Czersk, ul. Chojnicka  10,6  16,3(m)  100       
    Bory Tucholskie  3,8  8,2(m)  100       
    Chojnice, ul. Gdańska  8,5  19,7(m)  100       
    Chojnice, Pl. Piastowski  13,7  19,9(m)  100       
    Chojnice, ul. Bytowska  9,8  18,2(m)  100       
    Brusy  7,1  12,3(m)  100       
benzen  pasywny  Czersk  3,2    100       
    Brusy  4,0    100       
    Bory Tucholskie  1,1    100       
    Chojnice, ul. Gdańska  2,4    100       
    Chojnice, Pl. Piastowski  3,8    100       
 
 
Zestawienie wyników pomiarowych  z roku 2012
 
Czynnik Pomiar Stacja Średnia Max Pokr. Częst. Przekr. Klasa
a 24 1
 NO2 pasywny Chojnice, ul. Bytowska  9,7  18,3(m)  100       
  pasywny  Konarzyny  7,8  13,5 (m)  100       A
    Czersk, ul. Szkolna  9,5  12,9(m)  100       A
    Czersk, ul. Chojnicka  14,5  21,3(m)  100       A
    Bory Tucholskie  3,9  5,7(m)  100       A
    Chojnice, ul. Gdańska  9,0  11,7(m)  100       A
    Chojnice, Pl. Piastowski  15,6  20,8(m)  100       A
    Chojnice, ul. Bytowska  12,4  21,4(m)  100       A
    Brusy  7,9  13,5(m)  100     
benzen  pasywny  Czersk  3,4    100       
    Brusy  3,7   100       
    Bory Tucholskie  1,2    100       
    Chojnice, ul. Gdańska  2,9    100       
    Chojnice, Pl. Piastowski  4,1   100       
 

 

Klasyfikacja stref województwa pomorskiego ze względu na poszczególne zanieczyszczenia pod kątem ochrony zdrowia i  roślin - rok 2012

Nazwa strefy Kod strefy Klasy dla poszczególnych zanieczyszczeń w obszarze strefy Uwagi
SO2 NO2 PM10 Pb C6H6 CO As Cd Ni B(a)P O3
strefa pomorska PL.22.02 A A C A A A A A A C  A (D2) niedotrzymane poziomy dla pyłu PM10, docelowe dla benzo(a)pirenu (2013 r) dla ozonu (2020)

 

W ocenie rocznej jakości powietrza w województwie pomorskim za rok 2012 opracowanej przez WIOŚ strefę powiat chojnicki włączono do strefy pomorskiej i zakwalifikowano do klasy A (poziom stężeń analizowanych zanieczyszczeń nie przekracza wartości dopuszczalnej) pod kątem ochrony zdrowia dla wszystkich zanieczyszczeń oprócz poziomu pyłu PM10( przekroczenia w miastach – Kościerzyna, Kwidzyn, Słupsk, Starogard, Wejherowo) i docelowego poziomu benzo(a)pirenu w pyle PM10-klasa C (przekroczenia Słupsk, Kościerzyna, Kwidzyn, ,Wejherowo ), dlaO3 – zagrożone poziomy celów długoterminowych( r.2020) do klasy D2.
Pełne informacje na www.gdansk.wios.gov.pl
 

 

 

Energia odnawialna

Elektrownie wodne

Brak danych powiatu. Dane z r.2010 

 

  • Lutomski Nowy Młyn w miejscowości Lutomski Nowy Młyn na rzece Czerska Struga o mocy 20KW;
  • Młyn Wodny w Młynku, miejscowość Młynek, nazwa rzeki Parzenica, moc 18KW;
  • Młyn Wodny w Wojtalu, miejscowość Wojtal, nazwa rzeki Wda;
  • Młyn Wodny w Rolbiku, miejscowość Rolbik, rzeka Zbrzyca, moc 25kW;
  • Elektrownia wodna w Kaszubie, rzeka Zbrzyca, moc 25kW;
  • Młyn Wodny w Czernicy, miejscowość Czernica, rzeka Rów Czernicki, moc 15KW;
  • Młyn Wodny w Zawadzie, miejscowość Zawada, rzeka Niechwaszcz, moc ok. 23 KW;
  • MEW zlokalizowane wzdłuż lewego brzegu rzeki Brdy poniżej zapory w Mylofie, wykorzystujące zrzuty wód poprodukcyjnych z podchowalni pstrąga w Mylofie do produkcji energii elektrycznej w czterech turbinach wodnych:
    • MEW nr 1
    • MEW nr 2
    • MEW nr 3
    • MEW nr 4
  • Elektrownia Wodna w Mylofie, miejscowość Mylof, rzeka Brda, moc 800 KW

 

Elektrownie wiatrowe

Brak

Biogaz ze składowiska odpadów.

Brak.

Kolektory słoneczne

Tylko prywatne do ogrzewania wody  

Pompy ciepła
  • W miejscowości Funka (gm. Chojnice) na potrzeby Harcerskiego Centrum Edukacji Ekologicznej i ogrzewania 5 domków letniskowych,
  • w miejscowości Czernica (gm. Brusy) do ogrzewania Ośrodka Szkolno-Wypoczynkowego Akademii Marynarki Wojennej „Cyranka” (wydajność pompy Q-10 tys. m3/rok).Woda z pompy odprowadzana jest do jez. Kosobudno

 

Wykorzystanie biomasy
  • Kotłownia „Rindipol” S.A w Chojnice – dawna kotłownia zakładowa Wytwórni Konstrukcji Stalowych „Mostostal” S.A., ogrzewa południowo-zachodnie dzielnice Chojnic,
  • Kotłownia na odpady drzewne „Floors” w Brusach, ogrzewa pobliską szkołę podstawową oraz Kaszubskie Osiedle Mieszkaniowe. Zastąpiła kotłownię na słomę w szkole w Brusach Gminnego Zarządu Oświaty.

 

Inne

Brak danych 

Gospodarka odpadami

Zatwierdzony plan gospodarki odpadami (powiatowy i gminne)

Zgodnie z art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21), plany gospodarki odpadami są opracowywane na poziomie krajowym i wojewódzkim. Ten zapis oznacza, że został zniesiony obowiązek tworzenia powiatowych i gminnych planów gospodarki odpadami i został pozostawiony plan krajowy i plany szczebla wojewódzkiego.

Rada Sejmiku Województwa Pomorskiego uchwaliła „Plan Gospodarki Odpadami dla Województwa Pomorskiego 2018”(Uchwała Nr 416/XX/12 z dnia 25 czerwca 2012r., zmieniona Uchwałą Nr 470/XXII/12 z dnia 24 września 2012r. oraz Uchwałą Nr 557/XXVII/13 z dnia 25 lutego 2013r.)

Regulaminy czystości i porządku na terenie gmin

 

  • Uchwała Rady Miejskiej w Brusach z dnia 16 listopada 2012r w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Brusy Uchwała nr XVI/1/12
  • Gmina Chojnice  UCHWAŁA NR XXVII/320/2012 RADY GMINY W  CHOJNICACH z dnia 29 października 2012 r.w sprawie: uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Chojnice.
  • Miasto Chojnice Uchwała Nr XXX/332/13 Rady Miejskiej w Chojnicach z dnia 25 marca 2013r w sprawie uchwalenia regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy Miejskiej Chojnice.
  • Uchwała Nr XXV/205/13 Rady Miejskiej w Czersku w sprawie utrzymania czystości i porządku w Gminie Czersk
  • Konarzyny UCHWAŁA NR XVIII/134/2012 RADY GMINY W KONARZYNACH z dnia 29 listopada 2012 r.w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy Konarzyny
Ilość zewidencjonowanych odpadów w bieżącym roku [Mg]

W roku 2012: 20 866
 

  • Gmina Konarzyny - komunalne- 292
  • Gmina Chojnice - komunalne- 4432,2
  • Gmina Brusy - komunalne - 1956,2
  • Gmina Czersk - komunlne - 3398,6
  • Miasto Chojnice - komunalne - 10 786,55
porównaj z
Sposób postępowania z odpadami

Brak danych z powiatu. 

Zakłady unieszkodliwiania i odzysku odpadów

Składowisko Odpadów Komunalnych Nowy Dwór k/Angowic, 89-600 Chojnice

 typ składowiska - odpady inne niż niebezpieczne i obojętne

  • wielkość składowiska (ha ) 3,84 kwatery III i IV
  • pojemność całkowita składowiska ( m3 )  1 363 340
  • pojemność pozostała do wypełnienia( m3 )  55 084
  • liczba kwater ogółem ( szt. ) 4
  • liczba kwater eksploatowanych  ( szt. ) 2
  • liczba kwater zamkniętych ( szt.) 2  
  • monitoring składowiska - tak

wyposażenie składowiska:

  • uszczelnienie - glina, bariera sztuczna, boki kw – folia PCV 0,2cm,
  • drenaż odcieków- odprowadzenie do miejskiej oczyszczalni ścieków
  • instalacja do odgazowania, emisja do powietrza                
  • waga - tak
 

Ilość unieszkodliwionych w r. 2012 odpadów 16 237 Mg , w tym 14 877 Mg zmieszanych odpadów komunalnych. Odzysk 455 Mg

 
Składowisko Odpadów Komunalnych  Nieżurawa , 89-650 Czersk - tak
  • typ składowiska - odpady inne niż niebezpieczne i obojętne
  • wielkość składowiska ( ha ) 2,9
  • pojemność całkowita składowiska ( m3 )  119 000
  • pojemność pozostała do wypełnienia ( m3 ) 19 700
  • liczba kwater ogółem ( szt. ) 1
  • liczba kwater eksploatowanych  ( szt. ) 1
  • liczba kwater zamkniętych ( szt.) 0
      ●    ilość przyjętych dotychczas odpadów - 63 267 Mg
      ●   monitoring składowiska - tak

wyposażenie składowiska

  • uszczelnienie - glina, bariera sztuczna – folia PCV 0,8 mm
  • drenaż odcieków, gromadzenie, wywóz                             
  • instalacja do odgazowania, emisja do powietrza                 
  • waga - tak

Ilość unieszkodliwionych w r. 2012 odpadów 7339 Mg , w tym 5352 Mg zmieszanych odpadów komunalnych. Kompostowanie 34 Mg

 
Składowisko Odpadów Komunalnych  Zielona Huta, 89-607 Konarzyny  tak
  • typ składowiska– odpady inne niż niebezpieczne i obojętne
  • wielkość składowiska ( ha ) 0,35
  • pojemność całkowita składowiska (m3)  6100, chłonność kwatery 9200
  • pojemność pozostała do wypełnienia (m3)  600
  • liczba kwater ogółem ( szt. ) 1
  • liczba kwater eksploatowanych  ( szt. ) 1
  • liczba kwater zamkniętych ( szt.) 0
      ●   monitoring składowiska - tak

wyposażenie składowiska

  • uszczelnienie - bariera sztuczna - geomembrana HDPE 2mm
  • drenaż odcieków, gromadzenie, wywóz                             
  • instalacja do odgazowania  - nie
  • waga - tak

Ilość unieszkodliwionych w r. 2012 odpadów 308 Mg, w tym 289 Mg zmieszanych odpadów komunalnych.

 
Spalarnia - brak spalarni

Kompostownia  w Nieżurawie

Składowiska odpadów przemysłowych wg danych z Urzędu Marszałkowskiego.

Brak 

Inwentaryzacja azbestu w gminach (czy gmina posiada wykaz obiektów zawierających azbest)

Nie jest prowadzona. 

Programy usuwania azbestu
• Uchwała Nr VIII/48/07 Rady Miejskiej w Czersku z dnia 26 kwietnia 2007 r. w sprawie przyjęcia „Programu usuwania wyrobów zawierających azbest dla Gminy Czersk na lata 2007 – 2032”
• Uchwała Nr VIII/50/2007 w sprawie przyjęcia "Programu usuwania wyrobów zawierających azbest dla Gminy Konarzyny na lata 2007-2032" 
• Program usuwania wyrobów zawierających azbest dla gminy brusy
na lata 2009 – 2032
• Uchwała Nr VI/30/11Rady Gminy w Chojnicach z dnia 18 lutego 2011 r. Programu usuwania wyrobów zawierających azbest
 
Inwentaryzacja urządzeń zawierających PCB (czy gmina posiada wykaz urządzeń zawierających PCB)

Gmina nie posiada wykazu osób posiadających urządzenia z PCB.
Na wykazie prowadzonym przez Urząd Marszałkowski nie figurują podmioty gospodarcze z powiatu chojnickiego 

Punkty zbierania pojazdów wycofanych z eksploatacji (oraz lokalizacja tych punktów bądź link do strony powiatu, na której można znaleźć listę punktów)

Nie występują.

Punkty zbierania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego (oraz lokalizacja tych punktów bądź link do strony powiatu, na której można znaleźć listę punktów)

Zakład Zagospodarowania Odpadów Nowy Dwór sp. z o.o. k Chojnic

Wykaz podmiotów zbierających na terenie gminy Brusy zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny:

  • Punkt Selektywnej Zbiorki Odpadów Komunalnych przy Zakładzie Gospodarki Komunalnej w Brusach, ul. Bolta 10, 89-632 Brusy
  • P.H.U. STAN-MAR Mariusz Stanke, ul. 2 Lutego 8, 89-632 Brusy
  • POWER COMPUTER Joanna Rutowska, ul. 2 Lutego 2, 89-632 Brusy
Krótka informacja o obszarach zdegradowanych, jeżeli takie występują

Brak danych z powiatu 

Hałas

Czy występują problemy z uciążliwością hałasu
  • drogowy,
  • kolejowy,
  • przemysłowy,
  • z imprez masowych 
Gdzie te uciążliwości występują

Brak danych z powiatu.
 

 

Czy były dokonywane pomiary

W roku 2011 WIOŚ wykonał cykl pomiarów hałasu drogowego w mieście Chojnice. W porozumieniu z Urzędem Miejskim w Chojnicach i zgodnie z zasadami prowadzenia monitoringu hałasu wyznaczono 4 punkty pomiarowe przy głównych ciągach komunikacyjnych miasta. Przeprowadzono serię dobowych pomiarów w dni robocze oraz w dni wolne od pracy. W trakcie pomiarów hałasu prowadzono również pomiary meteorologiczne oraz określano wielkość ruch samochodowego z uwzględnieniem ilości samochodów osobowych i ciężkich.

Wyniki obliczonych poziomów hałasu dla punktów pomiarowych można otrzymać w WIOŚ w Gdańsku w formie graficznej.

Są to wyniki najwyższe z serii pomiarów, jednak pozostałe mierzone wartości nie odbiegały od przedstawionych.

W wyniku pomiarów można stwierdzić znaczne przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu pochodzącego od ruchu drogowego. Wyniki te nie odbiegają od poziomów stwierdzanych pomiarami prowadzonymi przez WIOŚ w latach ubiegłych w innych miastach o zabudowie zwartej i podobnej liczbie mieszkańców.  

 

W roku  2012 WIOŚ w Gdańsku  nie wykonywał pomiarów  na terenie Chojnic.

Czy została opracowana mapa akustyczna

Nie  

Czy został opracowany program ograniczenia uciążliwości hałasu

Nie  

Promieniowanie elektromagnetyczne

Czy prowadzona jest inwentaryzacja źródeł promieniowania elektromagnetycznego?

Nie jest prowadzona 

Źródła promieniowania elektromagnetycznego

Linie energetyczne wysokiego napięcia,
W obrębie Rejonu Energetycznego Chojnice jest pięć linii wysokiego napięcia 110kV :

  • linia 110 kV Gmina Brusy 24km- 1szt
  • linia 110 kV Miasto Chojnice 8575km
  • linia 110 kV Gmina Chojnice 35045km
  • linia 110 kV Gmina Czersk 29664km
  • linia 110 kV Gmina Konarzyny 1szt

stacje transformatorowe GPZ 4,
stacje przekaźnikowe telefonii komórkowej  

Czy były prowadzone pomiary dotyczące oddziaływania źródeł

W r. 2012 WIOŚ prowadził badań w Chojnicach, Brusach, Konarzynach.

Czy występują przekroczenia warunków normatywnych

Nie stwierdzono 

Wpływ przemysłu na stan środowiska

Główne zakłady przemysłowe, a w szczególności posiadające pozwolenie zintegrowane lub zatrudniające powyżej 250 osób lub inne znaczące w powiecie

Głowne zakłady przemysłowe a w szczególności posiadające pozwolenia zintegrowane lub zatrudniające powyżej 250 osób lub inne znaczące w powiecie.

 

Polcom Collection Gabriela Słominska

 

  • ul. Dworcowa 1a 89-642 Rytel
  • 2 zakłady Produkcyjny w Rytlu  gmina Czersk i produkcyjny w miejscowości Topole Gmina Chojnice
  • Liczba zatrudnionych 150 osób

 

POLIPOL - MEBLE, Sp. z o.o.

  • adres ul. Zakładowa 1, 89 - 620 Chojnice
  • rodzaj i wielkość produkcji produkcja mebli tapicerowanych - 1700 kompletów na tydzień
  • liczba zatrudnionych 900 osób

Wytwórnia Konstrukcji Stalowych MOSTOSTAL - Chojnice S.A.

  • adres ul. Przemysłowa 4, 89 - 600 Chojnice
  • rodzaj i wielkość produkcji: produkcja konstrukcji stalowych oraz obróbka metali i nakładanie powłok ,
  • roczne zużycie stali do produkcji 17000 ton
  • liczba zatrudnionych 600 osób

Zakłady Mięsne "SKIBA" Andrzej Skiba  Pozwolenie zintegrowane

  • adres ul. Derdowskiego 23, 89 - 600 Chojnice
  • rodzaj i wielkość produkcji: wyroby wędliniarskie wieprzowo - wołowe - 5608 ton /rok,
  • wyroby wędliniarskie drobiowe 948 ton / rok
  • liczba zatrudnionych 340 osób

"SEKO" Sp. z o.o. Zakład Produkcyjny w Chojnicach

  • adres ul. Zakładowa 3, 89 - 600 Chojnice
  • rodzaj i wielkość produkcji produkcja marynatów i sałatek rybnych oraz ryb solonych,
  • produkcja na poziomie 3,5 - 4, 5 tyś. ton rocznie
  • liczba zatrudnionych docelowo 300 osób

Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska

  • adres ul. Igielska 9, 89 - 600 Chojnice
  • rodzaj i wielkość produkcji produkcja mleka oraz produktów mlecznych , wielkość produkcji 27 mln l/rok
  • liczba zatrudnionych ok. 240 osób

RELAX Sp. z o. o. Fabryka Materaców

  • Topola 17, 89-600 Chojnice,
  • Produkcja materaców produkcja ok. 80 tyś sztuk
  • Liczba zatrudnionych 113 osób

CREMOPOL Sp. z o.o.

  • adres ul. Bytowska 9 , 89 - 600 Chojnice
  • rodzaj i wielkość produkcji produkcja łodzi wiosłowych, produkcja łodzi 1500 szt./rok, bagażników samochodowych 3000 szt./rok
  • liczba zatrudnionych ok. 100 osób

Zakład Kowalstwa Artystycznego - Zbigniew Felski

  • adres ul. Gdańska 12, 89 - 632 Brusy
  • rodzaj i wielkość produkcji produkcja elementów z metalu ( elementy małej architektury ogrodowej, przęsła ogrodzeń itp. )
  • liczba zatrudnionych 60 osób

ASMET Sp. z o.o. Zakład Produkcyjny w Czersku

  • adres ul. Mleczarska 12, 89 - 650 Czersk
  • rodzaj i wielkość produkcji produkcja tłumików i układów wydechowych do samochodów osobowych
  • liczba zatrudnionych 75 osób 

 „KLOSE” Zakład Produkcyjny w Czersku

  • ul. Szkolna 13, 89-650 Czersk,
  • produkcja mebli wysokiej jakości z litego drewna
  • liczba zatrudnionych 230 osób
Oddziaływanie głównych zakładów przemysłowych na mieszkańców i środowisko

Brak negatywnego oddziaływania 

Rolnictwo

Powierzchnia ogółem użytków rolnych [ha]

48 357,0 ha

porównaj z
Struktura użytków [ha]
  • grunty orne 37 425,0
  • użytki zielone 9 416,0
Ilość gospodarstw rolnych

w powiecie znajduje się 4605 w tym 8 dzierżawione z AWRSP oraz Zakład Hodowli i Aklimatyzacji Roślin.

porównaj z
Inne formy uprawy poza prywatnymi gospodarstwami, wielkość [ha]

brak 

Klasy gleby [ha]

grunty orne

  • I-0
  • II-0
  • IIIa - 802,0
  • IIIb - 4931,0
  • IVa - 9407,0
  • IVb  - 7051,0
  • V - 7732,0
  • VI - 7487,0
  • VIz - 1215,0

Użytki zielone:

  • I-  0
  • II - 0
  • III - 182,0
  • IV - 4484,0
  • V - 3678,0
  • VI - 1415,0
  • VIz - 122
Wielkość gospodarstw - ilość
  • 1 -1,99ha - 1176
  • 2 - 4,99 ha - 929
  • 5 - 9,99 ha - 733
  • 10 -14,99 ha - 516
  • 15 - 19,99 ha - 516
  • 20 - 49,99 ha - 420
  • 50 - 99,99ha - 143
  • 100 – 29,99 ha - 21
  • Powyżej 300 ha - 2

średnia wielkość gospodarstwa [ha] w gminie: brak danych,

 

Główne kierunki produkcji- udział produkcji w przeliczeniu na jednostkę zbiorów

Brak danych z powiatu za rok 2012
Dane z r. 2008

produkcja mleka
[tys. l] Brak danych
produkcja żywca wołowego
[tys. t] Brak danych
produkcja żywca wieprzowego
[tys. t] Brak danych
produkcja zbóż
[tys. t] 81629,2 ton
produkcja ziemniaków
[tys. t] 50780 ton
produkcja buraków cukrowych
[tys. t] 1400
produkcja warzyw
[tys. t] x
produkcja owoców
[tys. t] x

 

Zużycie nawozów w gminach lub średnio w powiecie, jeżeli dane dla gmin są zbliżone

Brak danych z powiatu za rok 2012

Rolnictwo ekologiczne

W powiecie istnieje 15 gospodarstw ekologicznych - 5 posiadają certyfikat.

 

Razem gospodarstwa ekologiczne powierzchnia upraw  - 107,7 ha
Plantacje roślin energetycznych:

  • Rodzaj plantacji wierzba energetyczna 
  • lokalizacja plantacji - Sławęcin,
  • powierzchnia upraw 20 ha
Charakterystyczne produkty regionalne

Brak danych z powiatu 

Przyroda

Formy ochrony przyrody

Parki Narodowe

  • Park Narodowy "Bory Tucholskie"
    gm. Chojnice, gm. Brusy 4 613,04 [ha] http://park.borytucholskie.info/
    Główne walory przyrodnicze
    Rzeźba terenu została ukształtowana w czasie ostatniego zlodowacenia bałtyckiego. Dlatego dominują tu równiny sandrowe, urozmaicone poprzez liczne wzniesienia, rynny i wytopiska. Park jest największym skupiskiem wydm śródlądowych w Borach Tucholskich. Spotykamy je na starych pasach przeciwpożarowych. Największa i najładniejsza znajduje się w zachodniej części parku. Bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu sandrowego są również rynny polodowcowe o przebiegu południkowym. Jedną z większych rynien, nie tylko w rejonie Borów Tucholskich, ale i na całym niżu - jest Rynna Jeziora Charzykowskiego (wzdłuż zachodniej granicy PNBT), o długości prawie 18 km i szerokości miejscami dochodzącej do 2,5 km. Dodatkową atrakcją krajobrazu są wytopiska, powstałe w skutek wytopienia się brył martwego lodu, o kształcie lejków, kotłów i innych obniżeń często o nieregularnych kształtach. Wody powierzchniowe PNBT zajmują obszar 530,06 ha (czyli 11,05 % ogólnej powierzchni parku). Znajduje się tu 21 jezior. Są one różnej wielkości od kilku do przeszło 200 ha (powierzchnia Jeziora Ostrowitego - największego w parku - wynosi 280,7 ha) i różnej głębokości ( najgłębsze jest również Jezioro Ostrowite bo aż 43 m).
    Osiem z nich łączy się ze sobą tworząc kompleks o powierzchni 435,28 ha zwany Strugą Siedmiu Jezior. Jeziora w Parku reprezentują wszystkie formy troficzne, charakterystyczne dla zbiorników wodnych niżu polskiego. Cztery jeziora - Wielkie i Małe Gacno, Nierybno i Głuche reprezentują jeziora lobeliowe.
    Nie bez znaczenia dla ekosystemów w parku jest oddziaływanie dwóch dużych jezior (w granicach otuliny parku) - Charzykowskiego i Karsińskiego, których łączna powierzchnia wynosi 2 024,8 ha.
    Klimat tego obszaru kształtują dwie główne masy powietrza, a mianowicie polarno- kontynentalne i polarno - morskie. A ze względu na duży udział zbiorników wodnych i lasów, tworzy się tu swoisty mikroklimat, stwarzający dogodne warunki dla rozwoju roślin.
    Park Narodowy "Bory Tucholskie" to przede wszystkim obszar leśny (79,5 % powierzchni parku stanowią lasy) umiejscowiony we wnętrzu ogromnego kompleksu Borów Tucholskich. Dominujący tutaj typ gleb to gleby bielicowe. Skałę macierzystą stanowi piasek sandrowy i lodowcowy, rzadko glina zwałowa, natomiast w pobliżu rzek osady akumulacyjne. Z tego też powodu dominują tu siedliska borowe. Z bardzo charakterystycznym borem suchym i siedliskami bagiennymi.
    Na obszarze parku zachowała się specyficzna flora naczyniowa złożona z wielu gatunków roślin, które w bardziej zagospodarowanych i uprzemysłowionych obszarach już wyginęły. Największą grupę gatunków rzadkich dostosowanych do skrajnych warunków siedliskowych panujących w PNBT, tworzą rośliny siedlisk ubogich - oligotroficznych, a więc te, którym najbardziej zagraża eutrofizacja nasilona przez działalność człowieka. Zatem są to zarówno gatunki borowe i wrzosowiskowe, rośliny torfowisk i czystych jezior położonych na jałowym mineralnym podłożu, z dala od zakładów przemysłowych. We florze parku stwierdzono występowanie wielu gatunków reliktowych z okresu glacjału i pierwszych okresów polodowcowych. Są to np. trzcinnik prosty, turzyca strunowa, skalnica torfowiskowa, gwiazdnica grubolistna, fiołek torfowy, żurawina drobnolistkowa, zimoziół północny, grążel drobny. Z reliktów postglacjalnych na uwagę zasługują: wyblin jednolistny, nasięźrzał pospolity i grzybienie północne. Ich obecność w parku sygnalizuje wysoki stopień naturalności szaty roślinnej. Na pewno podnosi to przyrodniczą rangę tego obszaru.
    Florę parku wzbogacają również gatunki borealno - atlantyckie. Na szczególną uwagę zasługuje grupa roślin spotykanych w czystych jeziorach lobeliowych, a należą tu: lobelia jeziorna, poryblin jeziorny, wywłócznik skrętolistny, elisma wodna. W parku znalazło zabezpieczenie wiele gatunków objętych ochroną, jak chociażby widłaki i rosiczki. Fauna w Parku Narodowym "Bory Tucholskie" jest również bardzo licznie reprezentowana. Do najcenniejszych przedstawicieli kręgowców należą: puchacz, bielik, rzęsorek mniejszy, wydra, bóbr, gągoł, tracz nurogęś, zimorodek. Licznie reprezentowane są również płazy tj. żaba trawna, moczarowa i ropuchy zielona, szara, a także rzekotka drzewna. Spotykamy także traszki: grzebieniastą i zwyczajną.
    Od kilku lat obserwować można coraz liczniejsze występowanie nietoperzy, wśród nich nocka Nattera, karlika mniejszego i większego, mroczka późnego. W czystych jeziorach występują licznie ryby. Nie można zapomnieć o niezliczonej rzeszy świata bezkręgowców, bez których nie można byłoby mówić o funkcjonowaniu całej przyrody.
     
  • Rezerwaty przyrody

10 rezerwatów przyrody , powierzchnia 317,64 ha   

Nazwa Lokalizacja Wielkość
Bagno Stawek gm. Brusy 40, 80 [ha]
Bór Chrobotkowy gm. Brusy 41, 50 [ha]
Cisy nad Czerską Strugą gm. Czersk 17, 19 [ha]
Jez. Laska gm. Brusy 70, 40 [ha]
Kręgi Kamienne gm. Czersk 16,91 [ha]
Małe Łowne gm. Chojnice 37, 83 [ha]
Mętne gm. Czersk 53, 28 [ha]
Nawionek gm. Brusy 10, 67 [ha]
Piecki gm. Brusy 19, 42 [ha]
Ustronie gm. Czersk 9, 64 [ha].

Główne walory przyrodnicze
Na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego znajduje się pięć rezerwatów przyrody - Jezioro Nawionek, Jezioro Laska, Bagno Stawek, Jezioro Małe Łowne, Piecki.
Jezioro Nawionek - powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 16.09.1974 r. Celem ochrony jest zachowanie jeziora typu lobeliowego, na południowej granicy zasięgu lobelii jeziornej. Jest to zbiornik oligotroficzny, typu lobeliowego o głębokości do 11,0 m i powierzchni 10,76 ha. Dno w pobliżu linii brzegowej porastają łany lobelii jeziornej i poryblinu jeziornego w sąsiedztwie elismy wodnej, grzybieni północnych i kłoci wiechowatej. Przy brzegu zbiornika można spotkać rosiczkę okrąglolistną, bagno zwyczajne. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.
Jezioro Laska - powołany zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 21.07.1977 r., obszar jeziora o powierzchni 70,40 ha stanowiący zbiornik wodny, przez który przepływa rzeka Zbrzyca. Jest to jezioro typu eutroficznego o maksymalnej głębokości 3,6 m , o szeroko wykształconej linii szuwarów i roślinności wodnej zanurzonej. Został utworzony w celu trwałego zabezpieczenia i zachowania miejsc lęgowych licznych gatunków ptaków wodnych i błotnych, w szczególności łabędzia niemego. Poza nim występują tu: kaczki krzyżówki, perkozy dwuczube, gągoły, łyski, mewy śmieszki, czaple siwe. Zalatują na ten akwen : orzeł bielik, kormoran, błotniak stawowy czasami rybołów. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualną zgoda Wojewody.
Bagno Stawek - powołany Zarządzeniem Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 04.04.1977 r. Rezerwat stanowi zarastające jeziorko, połączone niewielka strugą z jeziorem Płęsno wraz z otaczającym je torfowiskiem o powierzchni 40,80 ha. Ciekawostka rezerwatu jest funkcjonujący lokalny mikrosystem hydrologiczny. Struga jest odprowadzany nadmiar wody pochodzącej z wycieku wód podskórnych ze wzniesień na obrzeżu rezerwatu. W przypadku obniżenia się poziomu wód w rezerwacie następuje napływ wody z jeziora Płęsno. Występuje tu wiele rzadkich, chronionych roślin m. in. jeżogłówka najmniejsza, rosiczka okrągłolistna i pośrednia, widłak jałowcowaty, wyblin jednolistny, lipiennik Loesela, bagno zwyczajne, żurawina drobnolistna, bazyna czarna, kruszczyk błotny, storczyk szerokolistny, skalnica torfowiskowa, listera jajowata. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.
Jezioro Małe Łowne - rezerwat powołany zarządzeniem Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 31.12.1993 r. - jest to fragment lasu, bagno i jezioro o łącznej powierzchni 37,83 ha. Celem ochrony jest zachowanie cennych zbiorowisk turzycowo - mszarnych. Szczególna ochrona objęto roślinność torfowisk wysokich i przejściowych w otoczeniu boru bagiennego wraz z roślinnością charakterystyczna dla zbiornika wodnego we wczesnym stadium zarastania płem mszarnym. Unikatowym walorem jest silnie skąpożywny charakter jeziora Małe Łowne. Jest to jezioro o wodzie oligohumusowej. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.
Piecki - powołany 21. 11. 2001 roku Rozporządzeniem Wojewody Pomorskiego (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego, Nr 91, poz. 1318), o powierzchni 19,42 ha, otulinie 92,89 ha. Celem powołania jest ochrona rzadkiej i chronionej roślinności wodnej i torfowiskowej, ( przejściowe i wysokie torfowiska ). Rezerwat obejmuje jeziora: Piecki, Piecki Male, Kaczewo oraz torfowiska i bory bagienne. Z cennych gatunków flory występują tutaj: rosiczki - okrągłolistna, pośrednia i długolistna, bazyna czarna, widłak wroniec, widłak goździsty żurawina drobnoowockowa, wyblin jednolistny. Ze względu na zachowanie cennych wartości przyrodniczych tegoż rezerwatu, wejście na jego teren jest możliwe tylko za indywidualna zgoda Wojewody.
 

  • Parki krajobrazowe

Zaborski Park Krajobrazowy gm. Chojnice, gm. Brusy 34 026 [ha] http://www.zaborypark.eco.pl/

Tucholski Park Krajobrazowy gm. Chojnice, gm. Czersk 11 323 [ha] - w woj. pomorskim http://www.tuchpark.tuchola.pl/

Główne walory przyrodnicze:
a) Zaborski Park Krajobrazowy

  • Szata roślinna:
    W krajobrazie Parku wśród zbiorowisk leśnych dominują bory sosnowe. Spotyka się suboceaniczny bór świeży, bór chrobotkowy oraz bór wrzosowy. Na obrzeżu jezior dystroficznych potkać można zachowane w stanie naturalnym bory bagienne. W obniżeniach terenowych występuje bór trzęslicowy oraz fragmenty brzeziny bagiennej. Na glebach wytworzonych glin morenowych w południowej, zachodniej i centralnej części Parku zachowały się w naturalnym stanie lasy typu grądowego z bogatym runem.
    Lasy na terenie Parku obfitują w liczne gatunki grzybów jadalnych i pozostałych. Wiele gatunków grzybów jest pod ochroną gatunkową: smardzowate ( okrątek czerwony, purchawica olbrzymia). Niektóre gatunki grzybów żyją w symbiozie glonami tworząc plechowate rośliny zwane porostami. Flora porostów na terenie ZPK jest bogata i liczy 259 gatunków. W tej liczbie 65 gatunków podlega ochronie ścisłej, 1 gatunek podlega ochronie częściowej. Dalsza grupa to bardzo rzadkie należące do tzw. "Czerwonej Księgi"- zagrożonych wyginięciem. Do rzadkich i chronionych porostów należą: płucnica islandzka, płucnik granicznik, płucnica niwalna, kilka gatunków brodaczki, odnóżyca jesionowa, tarczownica lipowa, pawężnica, czasznik modrozielony, chrobotek alpejski, włostka kędzierzawa.
    Ciekawym elementem flory Parku są zbiorowiska roślinności torfowiskowej. Torfowiska niskie, typu rzeczno - jeziornego są zalewane okresowo przez wodę niosącą żyzny namuł i w warunkach małego dostępu powietrza tworzą się tam osady organiczne zwane torfem oraz roślinność niskotorfowa ze znaczną przewagą turzyc, kosaćców żółtych. Najczęściej spotykanymi zespołami roślinnymi są: szuwar turzycy błotnej, zaostrzonej i prosowatej. W nieckach i zagłębieniach terenu ZPK rozwijają się torfowiska wysokie, na które decydujący wpływ mają wody opadowe. Niekiedy tworzą się tam torfowiska przejściowe, ukształtowane w wyniku oddziaływania wód opadowych jak i niewielkich, dystroficznych zbiorników wodnych. Jeziora te zarastają wokół tzw. płem i turzycami, gdzie często występują rosiczki (okrągłolistna, pośrednia i długolistna). Opodal od lustra wody tworzą się torfowiska wysokie o charakterystycznej budowie kępkowo - dolinkowej, które oprócz torfowców porastają inne rośliny jak: modrzewnica zwyczajna, bagno zwyczajne, bażyna czarna, żurawina błotna i drobnoowockowa. Najczęstszymi zespołami są: mszar kępkowo - dolinkowy, mszar przygiełkowy oraz mszar z turzycą bagienną. Torfowiska te posiadają specyficzny urok i są częstym elementem krajobrazu Parku. W tych miejscach często obserwujemy gatunki reliktowe oraz chronione. Na uwagę zasługuje grupa reliktów polodowcowych, należą do nich; turzyca strunowa, bażyna czarna, skalnica torfowiskowa, fiołek torfowy, żurawina drobnoowockowa, zimoziół północny, oraz reliktowe mszaki (mchy, watrobowce) np. sierpowiec błyszczący - ochrona ścislą. Z roślin chronionych występuje 6 gatunków widłaków: goździsty, jałowcowaty, spłaszczony, cyprysowaty, torfowy i wroniec. Dalsze gatunki chronione w ZPK m.in.: żłobik koralowy, kruszczyk rdzawoczerwony, lipiennik Loesela, listera jajowata (storczyki). Do rzadkich należa rośliny wodne występujące w bardzo czystych jeziorach lobeliowych: stroiczka wodna, poryblin jeziorny, brzeżyca jednokwiatowa, wywłócznik skrętolistny, jeżogłówka pokrewna, elisma wodna. Również spotykamy kolejne cenne gatunki: kłoć wiechowata, turzycę dwupienną, rdestnicę długolistną, grzybienie północne, grążele żółte i drobne, osokę aloesowatą, żabiściek pływający, pływacz pospolity, tojeść bukietowa oraz ponikło błotne.
  • Fauna:
     Fauna Zaborskiego Parku Krajobrazowego jest reprezentowana przez wiele gatunków zwierząt bezkręgowych i kręgowych. Jednak dokładna liczba gatunków żyjących na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego nie jest znana. Dlatego przedstawimy z poszczególnych gromad kilka gatunków najbardziej charakterystycznych dla terenu Parku. 
  • Jeziora:
    Jeziora są bardzo charakterystycznym elementem krajobrazu Zaborskiego Parku Krajobrazowego. Ich geneza związana jest ze zlodowaceniem bałtyckim. Obecnie na Pojezierzu Pomorskim liczba jezior powyżej 1 ha powierzchni wynosi 3 385, zaś ich łączna powierzchnia określona została na 104 219,4 ha, z czego 47 jezior o powierzchni 4 319,27 ha znajduje się w granicach Zaborskiego Parku Krajobrazowego, co stanowi 4,14% powierzchni jezior Pojezierza Pomorskiego.
     
  • Rzeki:
    Zaborski Park Krajobrazowy położony jest w dorzeczu Brdy. Granice ZPK nie nawiązują do naturalnych granic systemów hydrologicznych. Chroniony obszar ma charakter otwarty, przez co jest szczególnie narażony na oddziaływanie czynników zewnętrznych (np. dopływ zanieczyszczeń obszarowych). Brda stanowi główną arterię wodną Parku. Przekracza ona granice ZPK poniżej profilu Ciecholewy, odwadniając wcześniej obszar o powierzchni 657 km2. Brda jest tu już rzeką o znacznej szerokości (32,5 m) i głębokości (średnia 1,24 m). Wprowadza też na teren ZPK znaczne ilości wody. I tak, średni jej przepływ w okresie 1961-1970 wynosił 5,66 m3/s , a w latach 1976-1991 - 9,92 m3/s. W obrębie Parku spadek Brdy jest niewielki, a odpływ rzeki jest transformowany przez 7 kolejnych jezior rynnowych. Jej długość na tym odcinku ma 37,3 km. Brda opuszcza granice ZPK w profilu Męcikał, płynąc dalej niemal równolegle do granic Parku. Około 10 km poniżej Brda jest sztucznie podpiętrzona przez zaporę wodną w Mylofie. Do profilu w Męcikale powierzchnia zlewni Brdy przyrasta o 1 113 km2 . Średni przepływ Brdy wypływającej z Parku jest równocześnie znacznie większy niż na wejściu do badanego systemu. I tak, w latach 1961-1970 jego wartość sięgała 17,1 m3/s . Poza Brdą przez teren ZPK przepływa szereg jej dopływów, najczęściej biorących swój początek poza jego granicami. Do największych lewych dopływów należą: Czerwona Struga, Jarcewska Struga, oraz Struga Siedmiu Jezior. Wśród prawych dopływów należy wymienić: Chocinę, Zbrzycę, Orlą Strugę i Czernicki Rów. Sieć drenażu na badanym terenie jest zatem rozbudowana. Większość cieków płynie na południe lub na południowy wschód dawnymi szlakami odpływu wód roztopowych, zgodnie z nachyleniem terenu ukształtowanym w epoce lodowej. W związku ze znacznym nachyleniem sandru, rzeki mają zazwyczaj stosunkowo duży spadek i przypominają swym ustrojem rzeki typu podgórskiego. Sieć rzeczna ZPK w znacznej części zatraciła jednak swój naturalny charakter. Nierzadkim zjawiskiem są rowy melioracyjne, a bieg cieków naturalnych bywa zmieniony.
    b) Tucholski Park Krajobrazowy
    Teren, na którym jest położony Tucholski Park Krajobrazowy został ukształtowany przez lodowiec skandynawski. Urozmaiceniem tego młodoglacjalnego krajobrazu są tu liczne rozcięcia erozyjne w postaci dolin i rynien, którymi płyną pośród malowniczego krajobrazu rzeki i strumienie. Główny szlak wodny Parku stanowi rzeka Brda płynąca miejscami głęboką doliną otoczoną starodrzewem lasów liściastych. Na szczególną uwagę zasługuje jej odcinek w miejscowości Świt, gdzie skupienie głazów narzutowych i strome brzegi doliny nadaje rzece charakter górski, a flisacy spławiający tędy drewno nazwali je "Piekłem". Kolejnym typowym i malowniczym elementem krajobrazu Parku są jeziora wytopiskowe o nieregularnym zarysie linii brzegowej oraz nieliczne jeziora rynnowe z unikalną florą i fauną. Spotkać też tu można niewielkie jeziorka śródleśne, tzw. "oczka" i "kociołki" naturalnie zarastające specyficzną roślinnością torfowiskową. Zadziwiającą ozdobą tych jeziorek są pływające wyspy utworzone przez oderwane pło mszarne
    Ponad 86% powierzchni Parku stanowią lasy, w których gatunkiem panującym jest sosna. Zwarty kompleks borów sosnowych o dużej powierzchni oraz brak ośrodków przemysłowych wpływa na wytworzenie specyficznego klimatu o właściwościach leczniczych.
     
  • Świat roślin:
    Obszar Tucholskiego Parku Krajobrazowego, tak jak całych Borów Tucholskich obejmujący w większości jałowe piaski, cechuje się specyficzną florą naczyniową złożoną z wielu rzadkich gatunków. Na tle innych flor Niżu Polskiego przedstawia wyjątkowe wartości, ze względu na występowanie roślin, które w bardziej zagospodarowanych i uprzemysłowionych obszarach już wyginęły lub nigdy nie miały dobrych warunków rozwoju. Na czerwonej liście roślin naczyniowych zagrożonych w Polsce znajduje się około 100 gatunków z obszaru Parku. Z gatunków podlegających ochronie prawnej, stwierdzono na terenie Parku 43 gatunki podlegające ochronie całkowitej i 16 częściowej. Licznie reprezentowana jest tu grupa reliktów glacjalnych (polodowcowych) : trzcinnik prosty, bagno zwyczajne, bażyna czarna, brzoza niska, żurawina drobnolistkowa, fiołek torfowy, gwiazdnica grubolistna, brzoza niska . Z reliktów postglacjalnych na szczególną uwagę zasługuje występowanie na terenie Tucholskiego Parku Krajobrazowego interesujących i rzadko spotykanych storczyków: wyblina jednolistnego, wątlika błotnego oraz grzybieni północnych. Do interesujących gatunków o charakterze atlantyckim spotykanych na terenie Parku należy kłoć wiechowata oraz najrzadsza z naszych rosiczek - rosiczka pośrednia oraz przygiełka brunatna. Natomiast liczba stanowisk tzw. Gatunków stepowych jest stosunkowo mała. Spotyka się je najczęściej na zboczach zwłaszcza Brdy. Do tej grupy należy dzwonek syberyjski, ostrołódka kosmata i wężymord stepowy. Z dużym udziałem gatunków północnych kontrastuje w Tucholskim Parku Krajobrazowym niewielka liczba roślin południowych, w szerokim znaczeniu przyśródziemnomorskich. Najważniejszym przedstawicielem tej grupy jest jarząb brekinia spotykany na dwu stanowiskach nad Brdą w uroczysku "Piekło" i w rezerwacie "Ustronie". Kolejną grupą roślin mających na niżu charakter reliktowy stanowią gatunki górskie, a wśród nich cis pospolity, którego największe skupienie w Polsce znajduje się w rezerwacie cisów w Wierzchlesie, a dość liczne stanowisko w rezerwacie "Cisy nad Czerską Strugą". Obecność reliktów (tzw. gatunków przetrwałych z minionych okresów klimatycznych) na danym terenie świadczy o wysokim stopniu naturalności szaty roślinnej Tucholskiego Parku Krajobrazowego i jednocześnie w dobitny sposób podnosi przyrodniczą rangę tego obszaru. Wyjątkowo bogata jest flora porostów. Na terenie Parku występuje około 300 gatunków porostów. Obok wielu pospolitych i rozpowszechnionych, są także gatunki prawnie chronione, zagrożone - umieszczone na krajowej "Czerwonej Liście Porostów", rzadkie w skali kraju i regionu. Obszar Tucholskiego Parku Krajobrazowego jest w znacznej mierze zalesiony. Szata roślinna mimo pozornej monotonności zachowuje prawie wszystkie zbiorowiska leśne występujące na Niżu Środkowoeuropejskim. Zdecydowanie przeważają tu co prawda bory sosnowe, zróżnicowane na wiele zespołów i wariantów ekologicznych, to jednak zachowały się tu również lasy liściaste : grądy, dąbrowy, łęgi i olsy.
     
  • Świat zwierząt:
    Zróżnicowanie siedlisk Tucholskiego Parku Krajobrazowego - od żyznych lasów łęgowych do ubogich, kserotermicznych stoków rynien jeziornych i rzecznych sprawia, że różnorodność występujących tutaj gatunków zwierząt jest znaczna. Jedynym przedstawicielem Agnatha występującym na terenie Parku jest minog strumieniowy. Obecność tego gatunku, znajdującego się na liście Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt stwierdzono w Brdzie w okolicy Rudzkiego Mostu. Zbiorniki wodne TPK zasiedlają pospolite krajowe ryby. Ich liczebność, skład gatunkowy zależy od wielkości i od typu troficznego (żyzności) zbiornika. Skład gatunkowy ryb istotnie wzbogacają gatunki związane z rzekami i strumieniami. Szczególne miejsce zajmują łososiowate - troć , pstrąg potokowy, lipień oraz pochodzący z hodowli pstrąg tęczowy. Wyniki inwentaryzacji płazów i gadów potwierdziły występowanie wszystkich gatunków charakterystycznych dla niżu Polski. Liczebność płazów w ostatnim dwudziestoleciu gwałtownie spadła, takie gatunki jak : kumak nizinny, grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, ropucha paskówka i śmieszka zagrożone są wyginięciem. Najliczniejszą grupę kręgowców w Parku stanowią ptaki. Stwierdzono lęgi 134 gatunków i regularne pojawianie się na przelotach ponad 20. Do najcenniejszych, spośród których kilka umieszczonych zostało w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt należą: bocian czarny, bąk, bielik, puchacz, żuraw, kropiatka i derkacz. Gatunkami ptaków wodnych lęgnących się na wszystkich jeziorach Parku są: łyska, perkoz dwuczuby, krzyżówka. Drugą grupę tworzą łabędź niemy, czernica i błotniak stawowy, których obecność stwierdza się na większości jezior. Z kolei trzecią grupę gatunków, których występowanie ogranicza się do kilku zbiorników składają się: perkozek, krakwa, cyranka, płaskonos. Pas trzcin i szuwarów jezior Parku zasiedla typowy dla tego środowiska błotniak stawowy i pospolite gatunki drobnych wróblowatych. Poza tymi gatunkami spotkać tu można: czaple siwe, świstuny, głowienki, łabędzie krzykliwe i czarnodziobe, gęsi gęgawy białoczelne oraz mewy.
    Dolina Brdy wraz z położonymi w najbliższym sąsiedztwie jeziorem Szpitalnym i mniejszymi zbiornikami bez nazwy w okolicy Rudzkiego Mostu, Kiełpińskiego Mostu i Nowego Młyna to biotop występowania gągoła i tracza nurogęsia. Dolina Brdy jest również ważnym w skali kraju obszarem lęgowym zimorodka. Nie mniej ważną rolę pełni dolina Brdy w okresie zimowym. Niezamarzające odcinki rzeki są bazą żerową dla stad kaczek, łysek, traczy i łabędzi oraz towarzyszącym im ptakom drapieżnym, zwłaszcza bielikom. Natomiast najbardziej różnorodną i najliczniejszą grupą ptaków są gatunki leśne: zięba, trznadel, świergotek drzewny, pierwiosnek, rudzik, sójka, pokrzewki, świstunka, drozd, kos, muchołówka, dzięcioły, puszczyk, szpak, sikory, pleszka, krętogłów, kraska, skowronek borowy, lelek, myszołów, trzmielojad, kruk, wrona siwa, jastrząb, kobuz, krogulec, pustułka, sowy.Inne gatunki ptaków drapieżnych - kanię czarną, orlika krzykliwego, bielika, rybołowa, drzemlika, można spotkać podczas przelotu wiosennego i jesiennego. Typowym gościem zimowym na terenie Parku jest myszołów włochaty. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie 49 gatunków ssaków. Z rzędu owadożernych stwierdzono 5 gatunków: jeża wschodniego, kreta, ryjówki oraz rzęsorki. Bogatą w gatunki grupę stanowią nietoperze - stwierdzono występowanie 10 gatunków. Najliczniejszym w gatunki rzędem ssaków są gryzonie - 16 gatunków. Poza tym spotkać tu można m.in.: lisa, borsuka, jenota, kunę leśną i domową, tchórza, gronostaja, łasice łaskę, wydrę, bobra, dziki, sarny, jelenie i rzadziej łosie.
     
  • Obszary chronionego krajobrazu
    a) Chojnicko - Tucholski pow. chojnicki 15.000 [ha]
    b) Północny część wschodnia pow. chojnicki 3.800 [ha]
    c) Północny część zachodnia pow. chojnicki 4.000 [ha]

d) fragment Borów Tucholskich 16 632,00

e) okolice jezior Krępsko i Szczytno 12 428,00
 

- Chojnicko-Tucholski obszar chronionego krajobrazu, występuje w centralnej części powiatu ma przebieg południkowy i leży na terenie gmin: Chojnice,  Czersk, Brusy,
- Fragment Borów Tucholskich obszar chronionego krajobrazu w północno-zachodniej części powiatu – szczególnie w gminie Konarzyny
- Okolice jezior Krępsko i Szczytno obszar chronionego krajobrazu, na północno-zachodnim krańcu powiatu, w gminie Konarzyny
- Północny obszar chronionego krajobrazu, na północnym krańcu powiatu w gminie Brusy
 
  • Pomniki przyrody - ilość z uwzględnieniem rodzaju
Ogółem: 221, w tym
Pojedyncze drzewa: 114
Grupy drzew: 71
Aleje: 5
Głazy narzutowe: 4
Inne: 27
 
  • Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe: brak

 

  • Użytki ekologiczne - 386,12 ha

Gm. Brusy -25 użytków, 109,47 ha
Gm. Chojnice - 111 użytków, pow 20 765 ha
Gm. Czersk - 39 użytków 69 ha.

Obszary Natura 2000

Powiat chojnicki   - SOO – Specjalne  Obszary Ochrony  (siedliskowe)

 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Sandr Brdy
PLH220026
6878,86
Brusy, Chojnice,,
pozostałe pow.bytowski.
Młosina-Lubnia
PLH220077
2469,5
Brusy,
pozostałe pow.kościerski
Doliny Brdy i Chociny
PLH220058
1455,8
Chojnice
Mętne
PLH220061
523,7
Brusy, Czersk
Nowa Brda
PLH220078
10 020,9
Konarzyny, Chojnice, pozostałe pow.bytowski,,człuchowski
Ostoja Zapceńska
PLH220057
3804,9
Brusy, pozostałe pow.bytowski
 
Powiat chojnicki -OSO – Obszary Specjalnej Ochrony (ptasie)

 

Nazwa obszaru
Kod obszaru
Pow.ogółem
pow.woj[ha]
Gmina
Wielki Sandr Brdy
PLB220001
37 106,25
Chojnice, Brusy    pozostałe pow.bytowski.
Bory Tucholskie
PLB220009
325076,2
215037,00
Brusy, Chojnice, Czersk,
pozostałe-pow.kościerski,,bytowski,,starogardzki,
woj.kujawsko-pomorskie.


Wielkość obszaru objętego prawną ochroną przyrody - 696327,91 ha

Formy edukacji ekologicznej dotyczącej realizowanej ochrony przyrody

Brak danych z powiatu 

Edukacja ekologiczna

Realizowane główne formy edukacji ekologicznej na terenie powiatu/gminy
  • Gmina Chojnice – brak informacji

 

  • Miasto Chojnice – projekt regulaminu utrzymania czystości i porządku w gminie w wersji do konstrukcji, edukacja w zakresie szkodliwości azbestu, edukacja w zakresie wprowadzania przydomowych kompostowników na odpady biodegradowlane, edukacja w zakresie zagospodarowania odpadów budowlanych, rozwój systemu zbiórki drobnego sprzętu TV i AGD, rozwój systemu zbiórki przeterminowanych leków, szczególnie termometry rtęciowe i sama rtęć, rozwój systemu zbiórki odpadów niebezpiecznych: baterie, żarówki itp., edukacja w zakresie optymalizacji zużycia wody, prądu, gazu itp.; promieniowanie nowych nośników energii, propagowanie budowy przydomowych podczyszczalni ścieków w rejonach miasta, gdzie nie ma kanalizacji sanitarnej, propagowanie termo-modernizacji budynków, promocja zdrowego trybu życia, konkurs na najładniejszy balkon i ogródek. Rozpoczęcie akcji- edukacja ekologiczna na poziomie przedszkoli w zakresie odpadów niebezpiecznych, optymalnego korzystania z mediów.
  • Gmina Brusy  - koordynowanie akcji sprzątania świata, dofinansowanie wyjazdów szkoleniowych Zespól Szkół Edukacyjno- Terapeutycznego przy SP Brusy( zakup nagród)
  • Gmina Czersk -  brak informacji.
  • Gmina Konarzyny - spotkania w sprawie solarów, usuwania azbestów z pokryć dachowych, corocznie organizowane zbiórki RTV i AGD
Wymienić najbardziej udane w bieżącym roku formy edukacji
  • Gmina Brusy - koordynowanie akcji sprzątania świata, dofinansowanie wyjazdów szkoleniowych Zespól Szkół Edukacyjno-Terapeutycznego przy SP Brusy( zakup nagród)
  • Gmina Konarzyny - spotkania w sprawie solarów, usuwania azbestów z pokryć dachowych, corocznie organizowane zbiórki RTV i AGD

 

Podać ewentualnie nowe pomysły, projekty w przyszłym roku
Brak informacji z powiatu.

 

Rozwój zrównoważony. Współpraca w zakresie ochrony środowiska

Główne problemy z punktu widzenia rozwoju zrównoważonego do rozwiązania w powiecie
  • brak sieci gazowej na terenach wiejskich,
  • brak wykorzystania odnawialnych źródeł energii,
  • mała ilość pojemników do segregacji odpadów,
  • małe zaplecze sanitarne obszarów turystycznych, 
Główne dokonania na rzecz ochrony środowiska zrealizowane od roku 2005
  • problem z ochroną przed hałasem na terenach zurbanizowanych i uprzemysłowionych
  • niezadowalający stan czystości jeziora Charzykowskiego,
  • dzikie wysypiska śmieci,
Wymienić główne dokonania na rzecz ochrony środowiska zrealizowane od roku 2005
  • modernizacja oczyszczalni ścieków w Brusach i Przymuszewie,
  • pojemniki na odpady niebezpieczne w aptekach, 
Główne problemy dotyczące ochrony środowiska do rozwiązania w powiecie/gminach
  • problem z ochroną przed hałasem na terenach zurbanizowanych i uprzemysłowionych
  • niezadowalający stan czystości jeziora Charzykowskiego,
  • dzikie wysypiska śmieci, 
Formy współpracy gmin przy rozwiązywaniu problemów lokalnych, w tym ochrony środowiska

 

  • Budowa Zakładu Zagospodarowania Odpadów w miejscowości Nowy Dwór w gminie Chojnice.
  • Projekt pn. „Budowa Zakładu Zagospodarowania Odpadów w miejscowości Nowy Dwór w gminie Chojnice” to pierwszy projekt Zakładu Zagospodarowania Odpadów Nowy Dwór Sp.zo.o. w Chojnicach, który uzyskał dofinansowanie z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa Pomorskiego na lata 2007-2013, Oś priorytetowa 5 Środowisko i energetyka przyjazna środowisku, Działanie 5.1 Gospodarka odpadami.
Realizacja współpracy partnerskiej
  • Podjęcie partnerskiej współpracy między Powiatem Chojnickim a Powiatem Ludwigslust w Niemczech.
  • Podjęcie partnerskiej współpracy między Powiatem Chojnickim a Korsuń- Szewczenkowskim Powiatem na Ukrainie 
Uczestnictwo w międzynarodowych projektach

EULAKES PROJECT
EULAKES- jest projektem naukowym, finansowanym przez Unię Europejską,- od 2010 do 2013 - w całej Europie Środkowej Programu.
Eulakes obejmuje cztery ważne jeziora:

  • Jezioro Garda (WŁOCHY), 
  • Balaton (WĘGRY), 
  • Jezioro Nezyderskie (AUSTRIA), 
  • Jezioro Charzykowskie (POLSKA) – które leży na terenie powiatu chojnickiego.

Projekt zajmuje się następującymi tematami:

  • Zanieczyszczenia wody i jego regulacja poziomu,
  • Efekty wytwarzane przez zmiany klimatu,
  • Zrównoważone zarządzanie kosztami

Cele:

  • Do oceny jezior należy wszystko- systemy monitorowania już istniejących oraz opracowanie metod do oceny jakości wody,
  • Opracowanie głównych problemów środowiskowych, z którymi jeziora europejskie mają do czynienia, takie jak osłabienie środowiska w krótkim jak i w dłuższym okresie,
  • Udział społeczności lokalnych i wspieranie zaangażowania instytucji publicznych na temat zarządzania środowiskiem a w szczególności jeziorami. 
Uzyskane nagrody, odznaczenia krajowe/międzynarodowe

2008 r.

  • „Samorząd na 6”- odbywa się pod patronatem: Ministerstwa Rozwoju Regionalnego i Związku Powiatów polskich oraz marszałków województw.
  • „Samorząd przyjazny oświacie”- Powiat Chojnicki nagrodzono przede wszystkim za wysoki poziom inwestycji w oświecie, właściwe reagowanie na potrzeby środowiska, dobrą współpracę ze związkami zawodowymi.
  • „GMINA MENAGER 2008”- 1 miejsce w rankingu na najlepiej zarządzany powiat w województwie pomorskim w kategorii powiatów ziemskich. Konkurs jest organizowany przez Marszałka Województwa Pomorskiego, Uniwersytet Gdański, Bałtycki Instytut Gmin oraz MTG S.A.

2010 r.

  • „Mistrzowski Powiat 2010/2011” - tak brzmi tytuł otrzymany przez Powiat Chojnicki w konkursie, którego ideą było wyłonienie najlepszych, najbardziej aktywnych powiatów samorządu terytorialnego w Polsce. Powiat Chojnicki został laureatem Konkursu w województwie pomorskim. Kapituła Konkursu dokonała wyboru na podstawie wniosku, w którym zawarto m.in. informacje ogólne o powiecie i jego mieszkańcach, pozyskiwaniu funduszy zewnętrznych, informacji na temat inwestycji oraz projektów prowadzonych przez powiat. We wniosku należało także opisać działania na rzecz promocji i utrwalaniu wiedzy o powiecie, współpracy powiatu z organizacjami i stowarzyszeniami działającymi na rzecz rozwoju gospodarczego, a także współpracy z partnerami zagranicznymi.”

2011 r.

  • Konkurs Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa „budowa Roku 2011”. Inwestycja zdobyła nagrodę 3 stopnia w kategorii „obiekty administracyjno- biurowe”. Wręczenie nagród odbyło się 29 maja 2012roku

2012 r.

  • Konkurs Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa „budowa Roku 2011”. Inwestycja zdobyła nagrodę 3 stopnia w kategorii „obiekty administracyjno- biurowe”. Wręczenie nagród odbyło się 29 maja 2012roku.
Czy powiat/gminy uzyskał dofinansowanie z funduszy zagranicznych na realizację projektów proekologicznych od roku 2005
Projekty realizowane przez Powiat Chojnicki.
 
Lp.

Tytuł projektu

Nazwa programu do którego złożono wniosek

Jednostki realizujące projekt

Wartość projektu

Kwota dofinansowania

Numer umowy

Termin realizacji projektu

1.

„Budowa tras rowerowych
i infrastruktury turystycznej
w powiecie chojnickim w ramach programu Kaszubska Marszruta”

RPO WP

Oś priorytetowa 6. Turystyka
i dziedzictwo kulturowe,

Działanie  6.1. Infrastruktura wzmacniająca potencjał turystyczny

Powiat Chojnicki,
Gmina Chojnice,
Gmina Czersk,
Gmina Brusy,
Gmina Konarzyny,
Nadleśnictwo Przymuszewo,
Park Narodowy „Bory Tucholskie”
21 138 705,83 zł
 
w tym Powiat
227 620,00 zł
9 840 051,52 zł
 
w tym Powiat
73 456,02 zł
UDA-RPPM.06.01.00-00-007/08-01
03.2012 r. – 01.2015 r.
2.

„Zwiększenie atrakcyjności turystycznej powiatu chojnickiego poprzez budowę mostu zwodzonego
w miejscowości Małe Swornegacie
 w ramach programu Kaszubska Marszruta”

RPO WP
Oś priorytetowa 8. Lokalna infrastruktura podstawowa,

Działanie 8.1. Lokalny potencjał rozwojowy,

Poddziałanie 8.1.2. Lokalna infrastruktura wspierająca rozwój gospodarczy

Powiat Chojnicki
5 115 162,62 zł
4 050 831,60 zł
UDA-RPPM.08.01.02-00-025/09-03
02.2011 r. – 08.2013 r.
3.

„Zagospodarowanie terenów zieleni
w Czersku –etap II. Rozbudowa infrastruktury sportowej, rekreacyjnej
i turystycznej”

RPO WP
Oś priorytetowa

8. Lokalna infrastruktura podstawowa,
Działanie
8.1.Lokalny potencjał rozwojowy
Poddziałanie

8.1.2. Lokalna infrastruktura wspierająca rozwój gospodarczy

Powiat Chojnicki,
Gmina Czersk
1 728 130,47 zł
 
w tym Powiat
489 696,27 zł
1 123 284,80 zł
 
w tym Powiat
318 302,57 zł
UDA-RPPM.08.01.02-00-016/12-01
07.2012 r. –05.2013 r.
4

„Opracowanie dokumentacji projektowej dla budowy drogi Karsin – Wiele – Lubnia”

RPO WP
Oś priorytetowa 4.

Regionalny system transportowy,

Działanie 4.1. Rozwój regionalnej infrastruktury drogowej

Powiat Chojnicki,
Powiat Kościerski
137 760,00 zł
 
w tym Powiat
82 656,00 zł
137 760,00 zł
 
w tym Powiat
61 992,00 zł
UDA-RPPM.04.01.00-00-012/12-01
11.2012 r. – 06.2014 r.
5.

Przebudowa drogi powiatowej
nr 2624G Chociński Młyn – Charzykowy na odcinku Chociński Młyn – Małe Swornegacie od km 0+008,11 do km 3+544,03”

Narodowy Program Przebudowy Dróg Lokalnych – Etap II Bezpieczeństwo – Dostępność – Rozwój

Powiat Chojnicki
1 808 960,36 zł
505 719,00 zł
01-P/ZFE-III-NPPDL/12
08.2012 - 07.2013
6.

„Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w powiecie chojnickim”

RPO WP
Oś priorytetowa 5. Środowisko
i energetyka przyjazna środowisku,
Działanie 5.5. Infrastruktura energetyczna
i poszanowanie energii

Powiat Chojnicki
3 965 171,64 zł
2 629 359,48 zł
UDA-RPPM.05.05.00-00-018/09-01
05.2011 r. – 10.2013 r.
7.

„Centrum Edukacyjno-Wdrożeniowe
w Chojnicach”

RPO WP
Oś priorytetowa 1. Rozwój i innowacje w MŚP,
Działanie 1.5. Regionalna sieć transferu rozwiązań innowacyjnych,
Poddziałanie 1.5.1. Infrastruktura dla rozwoju firm innowacyjnych

Powiat Chojnicki
6 710 071,89 zł
4 909 479,00 zł
UDA-RPPM.01.05.01-00-002/08-05
11.2009 r.– 06.2014 r.
8.

„Wsparcie organizacji Klastra Turystycznego w Subregionie Południowym”

RPO WP
Oś Priorytetowa 1. Rozwój i innowacje w MŚP,

Działanie 1.5. Regionalna sieć transferu rozwiązań innowacyjnych,

Poddziałanie 1.5.2. Wsparcie regionalnych procesów proinnowacyjnych

Powiat Chojnicki
133 000,02 zł
99 750,00 zł
UDA-RPPM.01.05.02-00-001/12-00
06.2012 r. – 06.2014 r.
9.

„Przebudowa ulicy Derdowskiego wraz ze skrzyżowaniem z ulicami: Wysoka, Mickiewicza, Zielona
i Kilińskiego oraz przebudowa ulicy Zielonej wraz ze skrzyżowaniem
z ulicą Strzelecką w Chojnicach”

Narodowy Program Przebudowy Dróg Lokalnych – Etap II Bezpieczeństwo – Dostępność – Rozwój

Powiat Chojnicki
8 806 040,00 zł
3 000 000,00 zł
06-P/NPPDL/13
02.2013 r.- 10.2013 r.
10.

„Chojnicki – Człuchowski Miejski Obszar Funkcjonalny”

Program Operacyjny Pomoc Techniczna 2007-2013

Powiat Chojnicki,
Gmina Chojnice,
Gmina Miejska Chojnice,
Gmina Brusy,
Gmina Czersk,
Gmina Konarzyny,
Gmina Człuchów,
Gmina Miejska Człuchów
1 917 980,00 zł
1 726 820,00 zł
DPT/BDG-11/POPT/118/13
09.2013 r. – 03.2015 r.

 

  • Projekt: „Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w powiecie chojnickim”
  • Projekt pn. „Termomodernizacja budynków użyteczności publicznej w powiecie chojnickim” obejmuje kompleksową termomodernizację 6 budynków użyteczności publicznej o łącznej powierzchni 15 913 m2. Termomodernizacji podlegać będą następujące obiekty:
    • Zespół Szkół Kształcenia Ponadgimnazjalnego w Chojnicach, ul. Dworcowa 1, 89 – 600 Chojnice – 3 332 m2,
    • Powiatowa Bursa dla Młodzieży Szkolnej i II Liceum Ogólnokształcące w Chojnicach, ul. Świętopełka 1, 89 – 600 Chojnice – 3 261 m2,
    • Zespół Szkół w Chojnicach, ul. Nowe Miasto 4-6, 89 – 600 Chojnice – 2 636 m2,
    • Centrum Kształcenia Ustawicznego w Chojnicach, ul. Świętopełka 3, 89 – 600 Chojnice – 2 499 m2,
    • Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Brusach, ul. Ogrodowa 2, 89 – 632 Brusy – 2 245 m2,
    • Powiatowy Urząd Pracy w Chojnicach, ul. Lichnowska 5, 89 – 620 Chojnice – 1 940 m2.

Inwestycja przyczyni się do znacznego efektu ekologicznego mianowicie zużywanej energii potrzebnej do ogrzania obiektów - łącznie o 5 322,80 GJ/rok 

Ubieganie się o finansowanie przedsięwzięć przez fundusze Unii Europejskiej w powiecie i gminach
Przygotowywane projekty:
  • Projekt „Budowa tras rowerowych i infrastruktury turystycznej w powiecie Chojnickim w ramach programu Kaszubska Marszruta”
  • „Wsparcie organizacji Klastra Turystycznego w Subregionie Południowym”
  • „Zwiększenie atrakcyjności turystycznej powiatu chojnickiego poprzez budowę mostu zwodzonego w miejscowości Małe Swornegacie w ramach programu Kaszubska Marszruta”

Planowanie rozwoju, udział społeczeństwa - Lokalna Agenda 21

Strategia zrównoważonego rozwoju

Strategia Ekorozwoju Powiatu Chojnickiego  zgodnie z założeniami Agendy 21 została przyjęta Uchwałą rady Powiatu w 202 r Straciła swoją ważność w roku 2010. Obecnie trwają prace nad opracowaniem Strategii Rozwoju Powiatu Chojnickiego do roku 2025.

Studium uwarunkowań i kierunków rozwoju przestrzennego
  • Uchwała Nr XI/100/2011 Rady Gminy w Chojnicach z dnia 30 czerwca 2011 r. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Chojnice".
  • Uchwała Nr IV-32/99 Rady Miejskiej w Brusach z dnia 4 lutego 1999r. w sprawie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Brusy
  • UCHWAŁA Nr XX/195/2000 - studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Czersk
  • Uchwała Nr XVIII/127/2012 Rady Gminy w Konarzynach z dnia 29 listopada 2012 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, mieszkalno - usługową, usługi sportu i parking we wsi Konarzyny gm. Konarzyny 
 
Czy powiat ma program ochrony środowiska?

Uchwała Nr XXXIII/222/2002 Rady Powiatu Chojnickiego z dnia 25 marca 2002 r. „Strategia Ekorozwoju Powiatu Chojnickiego, zgodnie z zaleceniami Agendy 21”, który następnie w 2004 r. został uzupełniony o pierwszy plan gospodarki odpadami dla powiatu chojnickiego oraz dokonano aktualizacji programu. Całość została przyjęta Uchwałą Rady Powiatu Nr

XXII/159/2004 z dnia 15 grudnia 2004 r. oraz Nr XXIV/185/2005 z dnia 25 lutego 2005 r. , jako aktualizacja powiatowego programu ochrony środowiska pn. „Strategia Ekorozwoju Powiatu Chojnickiego, zgodnie z zaleceniami AGENDY 21” stanowiącego jego integralną część Planu Gospodarki Odpadami, przeprowadzono postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Projekty obu dokumentów udostępniono do publicznego wglądu w okresie od 21 lutego 2008 r. do 12 marca 2008 r.                                                                W dniu 20 marca 2008 roku w Starostwie Powiatowym w Chojnicach odbyła się również prezentacja obu projektów dokumentów dla wszystkich zainteresowanych. Uzyskano wymagane prawem opinie organów, a wnioski i propozycje, które zostały zgłoszone do projektów zostały w większości uwzględnione w końcowej wersji dokumentów.

Czy powiat ma plan gospodarki odpadami?

Od 2012 roku plan nie jest obowiązujący.

Czy powiat/gmina opracowały projekt założeń do planu zaopatrzenia w ciepło, energię elektryczną i paliw gazowe?
  • Gmina Brusy - tak
  • Gmina Konarzyny - tak, do roku 2025
Czy powiat/gminy prowadzą Lokalna Agendę 21 (LA 21)

Nie prowadzą.

Aktywne organizacje ekologiczne i inne ukierunkowane na rozwój zrównoważony
  • Stowarzyszenie Ekologiczno-kulturalne „Wspólna Ziemia” w Chojnicach ul. Książąt Pomorskich 42/35 89-620 Chojnice
  • Chojnickie Stowarzyszenie Miłośników Zwierząt ul. Igielska 24, 89-620 Chojnice
  • Liga Ochrony Przyrody

Dokonania, plany, realizowane projekty opisane na innych stronach o powiecie

Wymienić zrealizowane od r. 2002 ważne projekty, podając adres na stronie www

Brak danych z powiatu 

Wymienić z krótką charakterystyką realizowane ciekawe projekty, podając adres na stronie www starostwa

Brak danych z powiatu 

Wymienić projekty ,które starostwo lub gminy chciałyby przeprowadzić, podzielić się ciekawymi pomysłami. Jeżeli jest opis podać adres na stronie www

Brak danych z powiatu 

Zielona turystyka- wymień możliwości np. ścieżki rowerowe, gospodarstwa agroturystyczne, wycieczki do rezerwatów, inne trasy turystyczne (odsyłając do opisu na stronie internetowej powiatu)

Brak danych z powiatu 

Projekty regionalne

Zadania, projekty

Brak danych z powiatu 

Dane kontaktowe

Starostwo Powiatowe

Starostwo Powiatowe
Starostwo w Chojnicach
ul. 31 Stycznia 56, 89-600 Chojnice
tel. (52) 396-65-10 (sekretariat)
Dyrektor Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa - Lilla Sząszor
tel. (52) 396-65-57
e-mail: srodowisko@powiat.chojnice.pl
Opracowanie danych w powiecie - inspektor Janusz Stefankiewicz
tel. (52) 396-65-35

Centrum Informacji i Edukacji
Ekologicznej w Gdańsku

80-837 Gdańsk, ul. Straganiarska 43-46

tel./fax (58) 301 80 99

strona www: www.ciee-gda.pl

e-mail: ciee@pomorskieparki.pl

x

Wybierz rok

2011

2010

2009

2008

2007

2006

2005

2004

2003

2002